Friday, July 26, 2019

De-colonizing the Soul!

"Shall I turn on the radio?" 

Kevin's train of thoughts was interrupted by Anya's voice. He shot her an approving glance with a beaming smile. When her beautiful - slender fingers reached the radio button, a soft music came running through the metal music player as if to disconnect both of them from the real world.

Kevin instantly recognized the song from its intro part. It was "Aaradana.." by maestro Amaradewa. He loved the song. Even though he never publicly accepted that he listen to Sinhala songs often, he found Sinhala language so soothing. Yet, he did not have anyone with whom he could share his deep thoughts in Sinhala. His parents always talked in English. So were most of his companions. Even when there was possible avenue to speak in Sinhala, they were used to switch back to English in a moment. His friends were masters of code switching. He knew that it was a sign of distancing themselves from their mother tongue, so he was afraid to publicly declare his passion for Sinhala at all. But, a moment with a Sinhala song was a great avenue for him to take refuge in his own rich, beautiful language. 

But, suddenly the song was stopped!

"What are these cheap songs?"
Anya's voice was getting deeper as an estranged wave in an unrecognizable deep-sea.
"Do you really listen to these Sinhala FMs? Shit! I can't even bear the thought of listening to this bullshit." 

Kevin wanted to say that he loved listening to Sinhala music. Yet he felt as an invisible hand was grabbing his Adams apple. So, he remained silent and listened to her complains about Sinhala language. Kevin knew Anya close enough to know the narrow scope of the society she was exposed to. So, he never misguided such comments usually came flowing through her perfect, rounded lips. He did not want to correct her either. He was deeply afraid that his fiancée would misjudge him to be a 'cheap' man. Anya was someone he could not loose so easily. There social classes and occupations were perfectly fitting. So, how could he let go of such a good woman? No, his desire for stupid Sri Lankan music was not worth damaging the image he had implanted on Anya's mind as her posh knight in shining armor.

So, he silently promised himself not to take the side of maestro Amaradewa and remained utterly silent.

They were on a vacation. After an extremely exhausting period at the international company Kevin had been working for, he had got a desire to travel. Both of them had travelled the world. So, as Anya's uncle suggested, what they wanted was a good exploration of Sri Lankan landscape. Rather reluctantly, both of them have eventually agreed.

While driving all the way from Colombo to Kurunagala, Kevin was rather amused by the idea of travelling their motherland with Anya by his side. Both of them were literally strangers to their country, hence they were brought up in a very aristocratic background. 

"We belong to the élite. We don't mingle with those of lower social classes'

Anya's mother used to advise her when she was of a very tender age. Anya was a good daughter. She accepted all those advice she received without questioning them at all. She did not have many friends at school hence her parents were very conscious of the social background of her friends. So, the very few friends she had known belong to 'the elite.' 

Even her relationship with Kevin was a consequence of her respect to her parent's decision. Their families were known to each other for a long time. What Anya's parents wanted was a boy from a very rich, English spoken family for her to spend the rest of her life with. So, when Anya agreed to marry Kevin, they were very happy that they no longer had to worry that she would get involved with a boy of a lower birth.

They were dating for some time before they got engaged. Indeed, they got along well. Yet, both Kevin and Anya felt as something was missing from their relationship. Was it passion? Or intimacy? They were not sure what it was. After all, both of them have not got along with many from the opposite gender. Thus, there was no way to find out what was 'missing' in their relationship.

Kevin blocked his thoughts when he saw the sign of the hotel they were planning to take their breakfast. Anya's uncle had previously done all the arrangements and sent them all the details. When he drove the car passed the tiny wooden gate of the hotel, he was shocked to know that it was not a place of much extravagance. It was not even a restaurant. It was a little hotel with an authentic Sri Lankan appearance. While releasing the breaks, Kevin thought why on earth Anya's uncle had chosen this place for them out of all the restaurants they were passing along the road. He knew uncle Mahinda to be a down-to-earth person. But to go to this extent? This was undoubtedly too much!

"Is he crazy?" Anya was murmuring while setting her foot on the ground. Yet, she had no other choice other than eating in this shabby place hence she was so hungry that she wanted to eat as immediately as possible.

When they entered the little hotel, Anya was literally outrageous. The hotel was clean, serene, everything that a hungry person looking for a good place to eat would love. Yet, the hotel was filled with Sinhala - speaking men, women and kids.

When a middle aged man dressed in a national Sri Lankan suit walked passing their table, Anya gave a recoiling look. Kevin not only understood her thoughts but also returned the emotion with a contemptuous glance and a nod.

"So lame" Anya replied with wide eyes. "I can't bear to be with these local people. Did you see that man, Kevin? Must be a like a frog in a well! Can you imagine the shallowness of these people? With no access to English or whatever?"

While Anya was criticizing the man in the national suit, Kevin saw that he was coming near their table. Yet he did not take it seriously hence he was more than certain that this man did not understand a single word Anya uttered in English.

The man in the national suit came directly towards them and smiled.

"Dear kids, what you have to do is to decolonize your minds" 

English; so clear, so pure came flowing through his lips.

For the first time in her life, Anya was unable to release a single word in the language she adored so much. 

Tuesday, April 30, 2019


පොත මත ම නින්ද නොයන ඇතැම්  දවසක මම නිදිමත දැනෙන තුරු ඈත අහසේ තාරකා දෙස බලා ඉමි. බොහෝ දිනවල මැදියම් රැය පසු ව යන තුරු මගේ කුටියේ කවුළු වැසෙන්නේ නැත. ගෙදර තිර රෙදි දමන්නට සැලසුම් කරන හැම විටෙකම මගේ කවුළුව නිදහසේ තබන්නට නිවැසියන් පොළොඹවාගන්නා පමණට සිහිකල්පනාව හොඳ නැති මට තාරකා යනු සරතැස නිවන දිව ඔසුවකි.

කළාතුරකින් උදා වන එවන් අහස් ඉසිඹුවක් ගෙවද්දී මට කලකට පෙර කියැවූ රසික ජයකොඩිගේ කවියක් සිහිපත් වෙයි. වසර දහයකට පමණ පෙර ඔහු රිවිසරසියට තීරු ලිපි ලියූ දවස්වල ඒ කවිවලින් මත් වූ මා ඔහුගේ බ්ලොග් අඩවිය වන දවසක්දා හැන්දෑවක සොයාගෙන එක හුස්මට එහි වූ සියලු ලිපි කියවාගෙන ගියා මතකය. තාරකා නම් පුදුම කවියක් එකල හමු වුණේ ඒ බ්ලොග් අඩවියෙනි.

ඉතා දිග දවසක අවසන
ඉබාගාතේ ගිය මේ කුළක්
කළුවරේ විත් වාඩි වෙනකොට
අත තබා
ඉහ ඉද්දර මුදුන් වෙන
නිවි නිවි දිලෙන හිනැහෙන
දිග සිහිනයක කෙටි නම

කාටවත් නොපෙනෙන්න වකුටුව
ඇහැ පියාගත් විට දෙදණ මත
හිස තබා
ඒ තාරකාවට යා හැක
හිතා ගන්නත් බැරි තරම් දුර
පා නගා..

සැමරුම්, මතක, සුන්බුන් මඟැර
සීරුවෙන් ඇවිදින කල අලුත්
මං සොයා
හිතක් නැති ගිරිකුළක හිස මත
අහම්බෙන් මෙන් හැපී කැබලිව
විසිර යන අපූරුව අර!

ඉතා දිග දවසක අවසන
ඉබාගාතේ යන මේ කුළක්
ඇසිල්ලක් නතරව ඇස් පියන් මත
අත තබා
බලෙන්ම නතර කරලන
ඒ දිග හැඟීමට දෙන කෙටි නම

සිහිනවලටත්, හැගුම්වලටත් යා කොට තාරකා ගැන ඔහු එසේ ලියා තිබියදී  වඩා වෙනස් මානයකින් තරු කියැවූ කවියක් බූන්දියේ තිබී හමු වුණ මතකය ඇතැම් තරු රැයක හදවත වෙත ඇවිද එයි. ඒ කදිම කවිය ලියා තිබුණේ දිනේශ් සිල්වා විසිනි. විසල්ගේ වට්ස්ඇප් ස්ටේට්ස්වලින් දිනේශ්ගේ කවි නිරතුරේ කියවා තිබුණත්, මේ කවිය ඒ සියල්ලට වඩා ළය රැදුණේ තාරකා ගැන මා තුළ වන උන්මාදය නිසා විය යුතුය. එකව නම් කොට තිබුණේ, 'තාරකා මග වැරදුණු අය, අප එදෙස බලා ප්‍රාර්ථනා කළ අය' යනුවෙනි.

දශක ගණනක් දිගු පථයක
මියගිය පෙම්වතෙකු හොයාගෙන
ආය ආයෙම එන පෙම්වතියකට,
'හැලීගේ ධූමකේතුව' යැ, නොගැළෙපෙන නමක් දුන්නෙන්
හැම සිසිර වියෝ කාලයක, එක් කුඩා කාල පදාසෙක
ඔරායන් පසුබිමෙන් වහින්නේ උල්කාය...
එහෙත් ඈ මුහුළසෙන් බොහෝ කල් ලෙහෙන්නේ,
ආදරේ මුමුණමින් ශතවර්ශ පුරාවට
ඔරායන් පැළැන්ඳූ හිම මල් ය..."

වැරදි කාලයක පෙම්වතිය හැර, දඩයමෙහි ආ
පෙම්වතෙකුගේ බඳ පටිය පෙන්වන
තරු තුනක් දෙස බලා හිඳ
ප්‍රාර්ථනා කළ වරද මේ!
ඉඳින්, පමණක් ම අප දෙ'අත්ළෙන්
වැළකෙන්න හැකිද, මේ උල්කා වැස්සෙන්?
මට පෙනේ මතුව එන ලේ කැටි, ඔබේ හද අගිස්සෙන්

පැතිරුණු එකම දෙය දුක- එහෙත් තව ඔබ මෙහිය
විසිරුණු එකම දෙය හිත- එහෙත් තව අප ළඟය
ප්‍රේමය ප්‍රේමයෙන් ම දැල්වෙන, දැල් වී එළිය දෙන
පෙනේද? ඒ මතත් ප්‍රේමයෙහි මහත් කඳෝකිමි එළිය

මින් මනත
ඇවිද යනු මිස, ප්‍රාර්ථනා නොකළ යුතු!
තහනම් වචනය අහස!
අකැප වස්තුව - කඩා වැටෙනා තරු!
ඔබ මුහුලසෙහි මල්
හැලෙන්නට ඉඩ නොදී සදහටම රැකගත යුතු! !

මට දැන් තාරකා බලද්දී මාරුවෙන් මාරුවට මේ කවි යුගළය සිහිපත් වේ. කඩා වැටෙන තරු දෙස බලා ප්‍රාර්ථනා කළ විට එපැතුම් ඉටු වන බව කුඩා කල කියැවූ ඇතැම් පොත්වල තිබුණා මට මතකය. ඒත් දැන් තාරකා දෙස බලද්දී ඔවුන් ඇත්තෙන්ම මග වැරදුණු අය බව මට සිතෙයි; විප්‍රවාසී තාරකා පෙම්වතුන් දෙස බලා ප්‍රාර්ථනා කළවුන් කොපමණ නම් මේ ලෝකයේ වෙසෙන්නට ඇත්ද? ඉදිරියටත් එසේ අහස දෙස බලා ප්‍රාර්ථනා කරන්නවුන් අපමණක් මේ පොළොව මත ඇවිද යනු ඇති!

සහස් තාරකාවලින් පිරි අනත් ආකාශය පිරික්සන කල තාරකා ගැන විසල් ආලයකින්ද, කුතුහලයකින්ද මහද පිරී යයි. අපේ අටේ කල්ලියේ කුමුදිකා පාසලේ තාරකා විද්‍යා සංගමයේ සභාපතිනියව උන් කාලයේ ඇයට කළ සියලු නින්ද අපහාස ඉල්ලා අස් කරගන්නට සිතෙන තරම් තාරකා මනරම් යැයි සිතෙන දවස් තිබේ. ග්‍රීක මිත්‍යා කතන්දර සොයා ඒවායේ අහුමුළුවල කිමිද පැය ගණන් ගත වූ දවස්ද තිබේ.

එහෙත් ඒ ෆැන්ටසි කතා පුවත්වල සිර වනු වෙනුවට මට දැන් තාරකා පිළිබඳ වන බුද්ධ දේශනාව සිහිපත් වෙයි. තාරකා පිලිබඳ ග්‍රීක මිත්‍යා කතා නිමැවෙන්නට පළමුව, තාරකා විද්‍යාව නම් විෂයක් බිහි වන්නට පළමුව, ලෝකය ෆැන්ටසිවලින් මිදී රියැලිටියට පැමිණ සියල්ල පිටුපස වන විද්‍යාත්මක හේතුකාරක සොයන්නට පළමුව විශ්වයේ පැවතුම ගැන පැහැදිලි කළ ලෝකයේ පළමු විද්‍යාඥයා වන බුදුන් වහන්සේ සිහිපත් වෙයි. ඒත් සමගම ඒ බෞද්ධ දර්ශනය තේරුම් ගනු වෙනුවට තාරකාවලින් තමන්ගේ අනාගතයට සිදු විය හැකි බලපෑම ගැන සිහි කරමින් කේන්දරයට ජීවිතය බාර දෙන බොදුනුවන් සිහිපත් වෙයි.  

ඒ අතර තමන් වෙතින් මිත්‍යාවක් මවාගත් දනන් ද, තමන් පිලිබඳ විදු පිරික්සුම් කරන දනන් ද, තමන් ගැන මධුර කවි ලියන දනන් ද මැද ඒ කිසිත් නොදැන තාරකා අනත් අහස මත යෙහෙන් වැජඹෙයි. 

Saturday, April 27, 2019

කුඩා වැරදි සහ විසල් වැරදි!

අපේ රටේ වෙසෙන්නේ ඉතා සුන්දර මිනිසුන්ය. කොතැනක හෝ අනතුරක් සිදු විය හැකි බව දැන දැන තුවාල ලැබූවන්ට සිය රුධිරය පිරිනමන්නට ගිය තරුණ තරුණියන්ය. ත්‍රස්ත ප්‍රහාර ලක්ෂයකටවත් ඒ මනුෂ්‍යත්වය මරා දමන්නට නොහැකිය.

ඒ අපරිමිත මිනිස්කම ආගමික අන්තවාදීන් අතින් මිය නොයා යුත්තේ එහෙයිනි. නමුත් වෙන් වී සිටින පමණට අපි අනාරක්ෂිත වෙමු. ජාති වශයෙන්ද, ආගම් වශයෙන්ද අප වෙන් ව ඇත්තේ උපතේදී ලද සම්මිතියක් නිසා වීම, මේ අකාරුණික සිදුවීම්වලට හේතුව වීම කොපමණ කණගාටුදායකද?

බුදුන් වහන්සේ බුදුදහම, ආගමක් ලෙස නොව දර්ශනයක් ලෙස ගන්නැයි වදළ හේතුව වඩාත්ම හොඳින් පැහැදිලි වූයේ මේ සිදුවීමත් සමගය. දර්ශනයක් අප ආලෝකය කරා ගෙන යන්නේ කෙසේද ඒ පරිමාණයෙන්ම ආගමක් අප අන්ධකාරය කරා ගෙන යන බැවිනි. එසේම ජේසු ස්වාමි දරුවන්ටද, අන් ශාස්තෘවරුන්ටද, තමන් වදාළ දහමේ නාමයෙන් බලහත්කාරයෙන් යටත්විජිතවාදය හා ත්‍රස්තවාදය පතුරුවන අනුගාමිකයන් දකින්නට අවැසි වී යයි නොසිතමි.

මිනිස් ඝාතන සිදු කළ විට ස්වර්ගස්ථ වන්නේ යැයි අප අදහන ආගමකින් උගන්වයි නම් එය ඇදහිය යුතුද නැතිද යන්න තීරණය කිරීමට අපට වගකීමක් තිබේ. අප යමක් අදහන්නේ නම් ඒ අදහන කිසිවකින් කිසිවෙකුටත් අල්පෙනෙති තුඩක හානියක් නොවිය යුතු යයි අදහමි.

මේ අකාරුණික සිදුවීම් සිදු වන්නට පෙර සිට මුහුණුපොත් කතිකාවල අවිහිංසාව ද, යහ පැවැත්ම ද විහිළුවක් කොට ලියූ සටහන් දුටිමි. බොහෝ දෙනාට වැරදී ඇත්තේ එතැනය. කුඩා වැරදි වරද සහිත ලෙස නොදකින්නට පෙළඹෙන තාක් අපට විසල් වැරැද්දක් සිදු වීම වළකන්නට නොහැකිය. නසන්නට, සිය ආදරණීයයන්ට සහ මනුෂ්‍යත්වයට වංචා කරන්නට, අනියම් සබඳතාවල පැටලෙන්නට, වැරදි දේ කරන්නට කොන්දක් වුවමනා නැත. කොන්දක් - පෞරුෂයක් වුවමනා වරදින් වළකින්නටය. නිවැරදි දේ කරන්නටය.

යළි කියමි.

කුඩා වැරදි නොහැදෙන තාක් විසල් වැරදි නොවැළැක්විය සුළුය.