“තාරකාවක් සමග සන්සන්දනය කරන විට පෘථිවිය අතිශයින්ම කුඩා වස්තුවකි. අහසේ තිබෙන අප්රමාණ තාරකා සංඛ්යාව ගැන සලකන විට එක තාරකාවක් ගණනකට ගත නොහැකි තරම් කුඩා දෙයකි. මෙය ද අප විසින් සිතට ගත යුතු කරුණකි. මනුෂ්යයාට පෘථිවියෙහි අයිති සුළු වස්තුවක් පිළිබඳව ඔහු අහංකාර වෙයි. එහෙත් තාරකා පිළිබඳ දැනුමක් කෙනෙකුට ඇති වන විට තමාගේ තත්ත්වය කෙබඳු දැයි මනුෂ්යයාට වැටහී යනවා ඇත.”
ගඟුල් ආචාර්ය ඊ. ඩබ්ලිව්. අදිකාරම්තුමන් විසින් ලියන ලද පළමු පියවර ග්රන්ථයේ එන තාරකා නමින් එන ලිපියේ ඉහත සඳහන් ඡේදය කිහිප වාරයක් කියැවූයේ ය. එවක ළමා වියේ සිටි දරු දැරියන් අමතා අදිකාරම්තුමන් විසින් කරන ලද දේශන 22 ක් මෙම කුඩා ග්රන්ථයේ අන්තර්ගත ය. වරෙක මත්පැනින් සිදු වන විපත ගැන කතා කරන එතුමා පළමු ව ඒ නිසා කෙනෙකුගේ ශරීරයට සිදු වන බලවත් හානි විද්යාත්මක ව පැහැදිලි ව කරයි. අනතුරුව ඉන් පවුලේ සාමාජිකයනට මෙන් ම පොදුවේ සමාජයට සිදු වන හානි පෙන්වා දෙයි. එසේ ම මේ විපතින් සිය වැඩිහිටි සාමාජිකයන් මුදවා ගැන්ම සඳහා දරුවකුට ධර්ම දූතයකු විය හැකි බව ප්රකාශ කරයි.
ආචාර්ය අදිකාරම් පරිසරය ගැන වන සාකච්ඡාවට එළැඹෙන්නේ මුලින් ම එහි නිරුක්ත්යර්ථය පැහැදිලි කරමිනි. ඒ අනුව අප අවට පවතින හැසිරෙන සියලු දෙය අපගේ පරිසරය යි. සතුන් ජීවත් වන සැටි ගැන එතුමා විසින් ලියනු ලැබ ඇති ලේඛනය කියවන පාථකයා එම කියැවීම හමාර කරන්නේ වෙනදාට වඩා අනුකම්පා සහගත ඇසකින් සතුන් දෙසත් ගහකොළ දෙසත් බැලීම පිළිබඳ වන ශික්ෂණය ලබමිනි. එසේ ම තවත් දේශනයකදී එතුමා පවසන්නේ ආදරයෙන් පැළයක් සිටුවා එයට සාත්තු කිරීම නිසා වැඩෙන්නේ පැළය පමණක් නොවන බව ය. එය කෙනෙකුගේ හදවතෙහි මිනිස් ගතිය ද වඩවන ක්රියාවලියක් වන බව ය. එහි ඵලය මුළු මහත් මනුෂ්ය සමාජයට ම ලැබෙන බව ය. එතුමාගේ ලිපි අපගේ ජීවන චර්යා වෙනස් වීමෙහි ලා හේතු වෙයි. සිය මිතුරකුගේ පවුලේ සියලු සාමාජිකයන්ගේ චර්යා වෙනස් කළ එක් ලිපියක් මේ මොහොතේ ගුඟුල්ගේ සිහියට නැඟිණ. ඒ පළමු පියවරෙහි එන කුහුඹුවාගේ ජීවිතය යි. එම ලිපිය අවසන් වන්නේ පහත සඳහන් ඡේදයෙනි.
“ගෙවල්වල කුහුඹුවන් ගෙන් අපට හිරිහැර ඇති වන්නේ වැඩි වශයෙන් ම අපගේ නොසැලකිල්ල නිසා ය. පිඟන් කෝප්ප ආදිය අප විසින් පිරිසිදුව තබා ගන්නවා නම් ඔවුන්ගෙන් හිරිහැරයක් අපට සිදු වන්නේ නැත. මම කෘමි නාශක බෙහෙත් වලින් හෝ වෙන ක්රමයකින් හෝ කුහුඹුවන් මරන්නේ නැත. ඔබ සියලු දෙනා ද මේ අහිංසක සතුන්ට දයාව දක්වනවා ඇතැයි කල්පනා කරමි.”
එක පවුලක සමස්ත ජීවන චර්යාව වෙනස් කළ මේ සටහනට තවත් අප්රමාණ පවුල්වල ජීවන චර්යා වෙනස් කළ හැකි බව ගඟුල් දනියි. ඔහුට සිහිපත් වූයේ සමන් සිත්තරා නිතර අවධාරණ කරන හංස දූත මෙහෙවර යි; ඒ මෙහෙවරෙහි එක් ප්රකාශන මාධ්යයක් වන හංස පුස්තකාලය යි. මේ දියෙන් කිරි වෙන් කොට ගන්නාක් මෙන් තෝරා ගත් පුස්තක සහිත එම හංස පුස්තකාලයවල අනිවාර්යයෙන් ම තිබිය යුතු පොතකි.
පළමු පියවරට අදාළ ව ඇති වැදගත් ම සංසිද්ධිය වන්නේ එහි ඉංග්රීසි පරිවර්තනය වන ත්සරිඑ ීඑැච නොබෝදා මුද්රණ ද්වාරයෙන් ප්රකාශයට පත් වීම ය. එය සිංහලයට නඟා තිබුණේ ආචාර්ය අදිකාරම්තුමන්ගේ සදාශ්රය සිය බිළිඳු වියේ සිට ලැබීමට භාග්යවන්ත වූ කෘතහස්ත පරිවර්තකයකු වන රවී පලිහවඩන විසිනි. දුන්නේ මේ පරිවර්තනය ගැන තමාට මුලින් ම දැනුම් දුන්නේ රවී මහතාගේ චිරකාලීන මිතුරකු වන සිය ආචාර්යවරයා ය. තමා මේ ගැන දැනගත් වහා කෙළේ ඒ බව මිහිදිනීට දැනුම් දීම ය. මන්ද ඒ වන විට ඇය තමාගෙන් ඉංග්රීසි ඉගෙන ගන්නා ගිහි පැවිදි ශිෂ්ය ප්රජාවට ඉගැන්වීම සඳහා නිරන්තරයෙන් භාවිතයට ගත් පොත් දෙකින් එකක් පළමු පියවර වීම ය. අනික් කෘතිය බම්බලපිටියේ වජිරාරාමවාසී ව වැඩ විසූ අතිපූජ්ය නාරද හිමියන් විසින් සංරචිත ඊමාාය් ්බා ්යසි ඔැ්ජයසබටි නම් කෘතිය යි. පළමු පියවරෙහි ඉංග්රීසි පරිවර්තනය රවී මහතා විසින් සිදු කොට ඇති බව දැන්වූ මොහොතේ මිහිදිනී පැවසුවේ පහත සඳහන් වචන යි.
“අනේ ඒක කොච්චර දෙයක් ද? මම පළමු පියවරෙන් ලිපිය ලිපිය ඉංග්රීසියට පරිවර්තනය කරමින් තමයි මගෙ ශිෂ්යයන්ට ඉගැන්නුවෙ. රවී මාමා ඒක සිංහලට දැම්මා කියන්නෙ ආයි කියන්න දෙයක් නෑ තවත් හොඳ පරිවර්තයක් අපට ලැබුණා කියන එක. මන් හෙට දවසෙ ඉඳලා මගෙ පරිවර්තන වෙනුවට පාවිච්චියට ගන්නෙ රවි මාමගෙ පරිවර්තන. ඔයා එනකොට මට ඒකෙන් පිටපත් පහක් ගේන්න. මම ඒ පොත දෙන්නම ඕන කීප දෙනෙක් ඉන්නවා.”
ඒ වන විට සිය ආචාර්යවරයා යථෝක්ත පරිවර්තන කෘතියෙන් අවම වශයෙන් එක් පිටපතක් හෝ මෙරට විශ්වවිද්යාලයීය පුස්තකාලයනට පරිත්යාග වශයෙන් ලබා දිය යුතු ය යන යෝජනාව ආචාර්ය ඊ. ඩබ්ලිව්. අදිකාරම් පදනමේ ගරු සභාපති මහාචාර්ය ප්රණීත් අභයසුන්දර මහතාට සහ ගරු ලේකම් තිලක් පියරත්න මහතාට ඉදිරිපත් කොට තිබු අතර ඒ දෙදෙනා විසින් ම එය කළ යුතු ම කාර්යයක් බව පිළිගෙන ඇති බව ද ගඟුල්ට දැන ගැන්මට ලැබිණ. මේ අතර ඔහුගේ හද පහන් කළ තවත් කරුණක් තිබේ. ඒ සිය ආචාර්යවරයා ආචාර්යතුමන් අදිකාරම්තුමන් පිළිබඳ ව රචනා කරන ද්විතීය ග්රන්ථයේ ද බොහෝ දුරට වැඩ අවසන් කොට තිබීම ය.
ආචාර්ය අදිකාරම්තුමන් විසින් නොයෙක වර අවධාරණ කොට ඇති පරිදි නිදි යහනේ විවේකී ව සිටින මොහොතක පවා කෙනෙකුට ගහ කොළ ඇළ දොළ සිවුපාදි සියලු සත් වග මෙන් ම සමස්ත මානව ප්රජාව පිළිබඳ ව ආදරණීය හැඟීමක් හදවතෙහි විකසිත වන්නේ නම් ඒහැඟුමට සුවිසල් අරුතක් තිබේ. පළමු පියවර යනු ඒ ආදරණීය මිනිස් හැඟීම හදවත්වල රෝපණය කිරීමට සමත් අනර්ඝ ග්රන්ථ රත්නයකි. මේ මහා ආදරය මේ මහා මෛත්රිය ජාති ආගම් කුල දේශ භේදයකින් තොර ව පැල කිරීමට සමත් වූ ඒ මහා ඒ සිද්ධාර්ථ ගෞතම නම් වූ මහා අභිනිෂ්ක්රමණිකයන් වහන්සේ ද මේ මොහොතේ සිතට නැගෙන්නේ ඇයි? මන්ද නාරද හිමියන් විසිනුදු අවධාරණ කොට ඇති පරිදි ඒ මහා මෛත්රී රෝපකයාණන් වහන්සේ ඒ පියවර ගත්තේ මිනිසුන් විසින් මහා සැප සම්පත් යයි කියනු ලබන දේවල් මහලු විය තෙක් විඳීමෙන් පසුව නොව තරුණ වියේ දී ම ඒවා අත හැරීමෙන් වන බැවිනි. ඒ මහා අත්හැරීම මෙතෙක් ලොව නොවූ විරූ සුවිශිෂ්ටතම අත් හැරීම වූ බැවිනි.
ඔයමි ාසා යැ රුබදමබජැ එයැ අදරකාග ෂඑ අ්ි බදඑ එයැ රුබමබජස්එසදබ දf ්බ දකා ප්බ අයද ය්ි ය්ා යසි සෙකක දf අදරකාකහ කසfැග ෂඑ අ්ි බදඑ එයැ රුබමබජස්එසදබ දf ් චදදර ප්බ අයද ය්ා බදඑයසබට එද කැ්ඩැ ඉැයසබාග ෂඑ අ්ි එයැ රුබමබජස්එසදබ දf ් චරසබජැ සබ එයැ මෙකක ඉකදදප දf හදමඑය ්බා සබ එයැ චකැබඑසඑමාැ දf ඇ්කඑය ්බා චරදිචැරසඑහ-් රුබමබජස්එසදබ මබච්ර්කකැකැා සබ යසිඑදරහග
එසේ සිතාමතා කරනු ලබන මහා අත්හැරීම අදාළ වන්නේ කලාතුරකින් ලොව පහළ වන සුවිශිෂ්ට චරිත විෂයයෙහි ය. ඒ හැරුණු විට පෘථග්ජන මනුෂ්යයන් වන අප සම්බන්ධයෙන් වන අත්හරින මෙන ම අත හැරෙන චරිත මෙන් ම දේවල් ද කොතෙකුත් තිබේ. සිය අතීත දින සටහන් අධ්යයනය කරද්දී ගඟුල්ට අතහළ නොව අත් හැරුණු ඇතැම් චරිත සිහිපත් විය. ඉන් එක් චරිතයක් වන්නේ හොරණ ශ්රීපාලී විදුහලේ ආදි සිසුවියක වන වීණා මිතුරිය යි. තමා වෙන වසරේ සිසුවකු ව සිටිය දී පළමු වසර සිසුවියක වශයෙන් පැමිණි ඇය ගැන විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු වන්නේ කිසිදා කිසිදු නවක සිසුවකුට හෝ සිසුවියකට නවක වදය මූලික කොට ගනිමින් වචනයකින් හෝ සිත් රිදෙන නොකරන බවට ඇය ප්රතිඥා දුන්නා සේ ම සරසවියේ සිටින තාක් ඇය එම ප්රතිපත්තියෙහි පිහිටා සිටි නිසා ය. තමාගේ ජ්යෙෂ්ඨ ශිෂ්යයකු වූ පසුකාලීන ව බැකු නිලධාරියකු වූ සුගත් ගුණසේකර, වීණාගෙන් වෙනස් වන්නේ ඔහු නවකවදය නැති කිරීම සඳහා නවක වදය භාවිත කළ නිසා ය. සුගත් කෙළේ හැකිතාක් නවක සිසු සිසුවියන් එක් තැනකට රැස්කොට ඔවුනට තර්ජනාංගුලිය ඔසොවා නවකවදයෙහි නිරත වන ජ්යෙෂ්ඨ ශිෂ්ය කණ්ඩායම් විවේචනය කිරීම ය. ලොවින් රිදුම් ලද මුත් ලොවට පෙරළා රිදුම් දීම තමාගේ අපේක්ෂාව නොවන බව සුගත් කියා සිටියේ ය. සුගත් කිසිවිටෙකත් සමාජය තමාට කරන නින්දා හෝ ප්රශංසා ගැන තැකුවේ නැත. ඔහු දැන් කොතැනක කවරාකාරයකින් ජීවත් වේද කියා ගඟුල් දන්නේ නැත. එහෙත් සුගත් වීණා වන් චරිත සිය නිරවද්ය ජීවන ප්රතිපදාවෙන් බැහැර නොවන්නේ ය යන විශ්වාසය ගඟුල්ට තිබේ. ජාති ආගම් භේදයකින් තොර ව සමාජ සහජීවනය උදෙසා කටයුතු කළ ශිවා සෙන්දිල් හම්සා ෆාතිමා හුස්නි බඳු කල්යාණ මිත්ර චරිත ද මේ මොහොතේ ඔහුට සිහිපත් වූයේ නිතැතිනි.
ආචාර්ය අදිකාරම්තුමා නිතර සිය ශක්තීන් යෙදවූයේ ද ආදරණීය සමාජයක් නිර්මාණය කිරීම උදෙසා ය. සමාජයේ කොතැනක හෝ සිදුවන යහපත් ක්රියාවක් දුටු විට එය වහා අගය කිරීමට ඉදිරිපත් වූයේ එවන් ක්රියාවන් බහුල ව සිදු වන සමාජයක් දැකීම එතුමාගේ අරමුණක් වූ බැවිනි. වරෙක මැන්ඩිස් නමැති වෛද්යවරයා අසාධ්ය තත්ත්වයෙන් සිටි දරුවකුට සිය සිරුරින් ලේ දී ඔහු සුවපත් කොට තිබිණ. ඒ රෝගියා සම්බන්ධ ව තීරණාත්මක සැත්කම කළ විශේෂඥ වෛද්යවරයා වූයේ ද ඔහු ය. මේ සම්බන්ධ පුවත්පත් වාර්තාවක් කියවූ අදිකාරම්තුමා අකාරුණිකකම් ගැන වැඩි වශයෙන් කියැවෙන යුගයක සිය සිරුරින් ලේ දී කළ ලියමන එවක දෘෂ්ටි ආබාධයකින් සිටි එතුමා කියද්දී ලියා තිබුණේ එවක සරසවි ශිෂ්යයකු ව සිටි සිය ආචාර්යවරයා ය. එම ලේඛනය ද ඇතුළු ව එවන් ලේඛන කිහිපයක් ම ඔහු ළඟ තිබේ. එම ලියමන අදිකාරම්තුමන්ගේ හෘදය සංවේදීත්වය මෙන් ම භාෂා නෛපුණ්යය ද සනාථ කරන්නේ වෙයි.
ෂ අ්ි ාැකසටයඑැා එද රු්ා සබ එයැ ෘසඩ්හසබ් ච්චැර දf 16ග 06ග 84 ්ඉදමඑ එයැ ාදබ්එසදබ දf ඉකදදා රෙදප හදමර දඅබ ඉදාහ එද ් ජයසකා ්බා එයමි ි්ඩසබට යසි කසfැග ්එ ් එසපැ අයැබ ජරමැකඑහ ්බා ය්රා-යැ්රඑැාබැි සි ්කපදිඑ ඉැජදපසබට එයැ රමකැ දf කසfැ සබ එයසි ජදමබඑරහ එද යැ්ර දf ්බා ්ජඑසදබ කසනැ හදමරි සි රු්කකහ රුරෙැියසබටග
මෙහි දී විශේෂයෙන් සඳහන් කළ යුතු තවත් කරුණක් තිබේ. එනම් යථෝක්ත ලියමන කියැවූ එම විශේෂඥ වෛද්යවරයාගේ ආදරණීය බිරිඳ අදිකාරම්තුමන් විසින් සමාජ ශුභසිද්ධිය උදෙසා කරනු ලබන කටයුතුවලට සක්රිය දායකත්වයක් ලබා දීමට සිය කැමැත්ත පළ කොට තිබීම ය. මේ මොහොතේ ගඟුල්ට සිහිපත් වූයේ කලකට පෙර කියැවූ ඔයැ ඡදඇර දf අදරාි නම් කෘතියේ එන අදහසකි. එහි කියැවෙන අන්දමට අපට එක් අකාරුණික වදනකින් කෙනෙකුගේ සතුට නැති කළ හැකි ය. එසේ ම එකම කුළුණුබර වදනකින් අපට කෙනෙකු තුළ මහත් සතුටක් ද ජනිත කළ හැකි ය. එහෙත් ගඟුල්ට අනුව ඇතැම් කාරුණික මනුෂ්යයන් විසින් කරනු ලබන බලවත් වරදක් ද තිබේ. ඒ ඔවුන් අනුන් විෂයයෙහි කාරුණික වුව ද තමා සම්බන්ධයෙන් සැලකිලිමත් නොවීම ය.
තමා සංස්කෘතයෙන් සිංහලයෙන් මෙන් ම ඉංගීසියෙන් ද දින සටහන් ලිවීමට හුරු වූයේ සිය ආචාර්යවරයා නිසා ය. සංස්කෘතයෙන් හෝ ඉංග්රීසියෙන් නිසියාකාර ව ප්රකාශයට පත් කළ නොහැකි දෙය ද ඔහුට කිව හැක්කේ මාතෘ භාෂාවෙනි. ඇතැම් ගත ව ගිය සිද්ධීන් පිළිබඳ ව නිවැරදි ව දැන ගැන්ම සඳහා උපකාර වන්නේ ද දින සටහන් ය. ආචාර්ය ඩබ්ලිව්. බී. මකුලොළුව විද්වතාගේ සහ භාරතීය රාජ්ය නායිකාවක සිටි ශ්රීමතී ඉන්දිරා ගාන්ධි මැතිනියගේ අභාවයන් සිදු වූ දින වකවානු ගැන දැන ගැන්මට අවශ්ය වූ මොහොතක ඔහුට උපකාර වූයේ සිය ආචාර්යවරයාගේ දින සටහන් ය. මකුලොළුව මහතා 1084 සැප්තැම්බර් 10 වැනි දාත් ඉන්දිරා ගාන්ධි එම වර්ෂයේ ම ඔක්තෝබර් මාසයේ 31 වැනි දාත් අභාවයට පත් ව තිබෙන බව ඔහු දැන ගන්නේ ඒ අනුව ය. එසේ ම බෙංගාලි භාෂාවෙන් සිංහලයට රබීන්ද්රනාත් තාගෝර් නිර්මාණ පරිවර්තනය කළ සුදාස් මාස්කෝරළ මහතා පිළිබඳ තොරතුරු සොයා යාමට ගඟුල්ට සිතුණේ ද සිය ආචාර්යවරයා 84 වර්ෂයේ නොවැම්බර් 20 වැනි දා තැබූ දින සටහන නිසා ය. ඒ සුදාස් මාස්කෝරළයන්ගේ ඥාති දියණියක වන සිය සමකාලීන සරසවි මිතුරියක වූ සුදර්ශී මාසකෝරාළ සමග ඒ සාහිත්යධරයා හමුවීමට තමා ගිය බව සිය ආචාර්යවරයා පැවසූ නිසා ය.
කලක් තිස්සේ විවිධාකාරයෙන් ලද දැනුම සංචිතයක් ව ඇති එක් තැනක් වන්නේ සිය දිනපොත් බව සිය ආචාර්යවරයා දිනක් පැවසුවා ගඟුල්ට මතක ය. කෙනෙකු විසින් දින සටහන් තිබිය යුත්තේ කිසියම් දිනක අතීත ස්මරණ ළඟ නතර වීමට නොවේ ය යන කරුණ ද ඔහු අවධාරණ කෙළේ වරක් දෙවරක් නොවේ. ගුරුවරයකු වන තමා විසින් කළ යුතු ව ඇත්තේ පිපී ගෙන එන මල්වලට විකසිත වීමට හැකි පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම ය. මේ මොහොතේ ද ගඟුල්ගේ සිතට ආවේ ආචාර්ය අදිකාරම්තුමන්ගේ සුන්දරාර්ථවාහී ප්රකාශයකි.
“පිපීගෙන එන පොහොට්ටුවට විකසිත වන්නට ඉඩ හරිනවා විනා එය විකසිත කරවිය නොහැකි යි. එසේ කරන්නට ගියහොත් වන්නේ මල පිපෙන්ට පෙර විනාශ වීම යි.”
මෙද 1984 වර්ෂයේ දෙසැම්බර් 10 වැනි දින ආචාර්ය අදිකාරම්තුමන් සමග සිය ආචාර්යවරයා කළ සංකථනයක දී කියැවුණු ප්රකාශයකි.
නාගොල්ලාගම දී ඇසුරට ලැබුණු ගොවි රජකු වන රන්බණ්ඩා දිසානායක මහතා වරෙක පැවසුවේ හොඳ ගුරුවරයා කියන්නේ දරුවනට අකුරු පමණක් නොව ජීවිතය ද කියා දෙන තැනැත්තාට බව ය. පීදෙන ගොයම දැක සතුටු වන ගොවියකු මෙන් දැනුමින් වැඩෙන සිසු දරුවන් දැක සතුටු වන තැනැත්තාට බව ය. එසේ ම ඔහු තවත් වරෙක කියා සිටියේ අප කාගේත් ජීවිතවලට දිනෙන් දින එකතු කොට ගත යුත්තේ සිත කඩන දෙය නොව සිත හදන දේ බව ය. එහෙත් එළැඹෙන දිනයේ දී සිත කඩන දේ ද තමා ඉදිරියේ මතු වේ ය යන හැඟීම ඇතුව කෙනෙක් ජීවත් විය යුතු ය. කෙනෙකුට ඒවායින් ගැලවී ජීවත් වීමට හැකි වන්නේ එම අවබෝධය තිබුණහොත් පමණ ය.
නාගොල්ලාගම දී තමාට අපමණ ශක්තියක් වූ මේ වැඩිහිටි සහෘදයා තමා එගමින් එපාසලින් සමුගෙන විදුදය සරසවිය බලා එන මොහොතේ ඔහුට වැඳ ආචාර කළ විට ඔහු පැවසූ අරුත්බර වදන් ගඟුල්ට ජීවිතය දැකීමෙහි ලා වන කැඩපතක් විය.
“ගඟුල් සර්ට හෙට දවසෙදි හමුවෙන්නෙ තමන්ට වඩා අවුරුදු තුන හතරකින් විතරක් බාල තරුණ ළමයි. සර්ගෙ වයස මොකක් උනත් සර් හිතන්න ඕනෙ මේ මගෙ දරුවන් කියලා. ඒ දුවලා පුතාලා දිහා බලන්න ඕනෙ ඒ ඇහෙන්. එතකොට කවදාවත් අනවශ්ය ප්රශ්න ඇති වෙන්නෙ නැහැ. මම මේ ප්රශ්න ඇති වෙනවට නෙමෙයි වැ ඩිපරිස්සමටයි මේ දේවල් කියන්නෙ. සර් වගෙම මිහිදිනී දුව කියන්නෙ කවුද කියන එක ගැන මට විතරක් නෙමෙයි මේ මුළු ගමට ම පැහැදිලි චිත්රයක් තියෙනවා. අපේ හිත්වල ඒ චිත්රය ඇඳ ගත්තෙ අපිම තමයි. හැබැයි ඒකට හේතු උනේ ඔය දරුවන්ගෙ යහපත් කල්කිරියාව ම තමයි. මම දන්නවා ඔය දරුවො ඒ ලස්සන චිත්රෙ අවලස්සන කරන්නෙ නැහැ කියන එක. මේ ගමට හොඳ ශිෂ්ය පරම්පරාවක් හැදුවා වගේ හෙට දවසෙ රටට ලෝකෙට උගත්කම විතරක් නෙමෙයි මනුස්සකමත් තියෙන අය දෙන්න.”
“මාමගෙ වචන මට මහා ආශිර්වාදයක් වගෙම ශක්තියක්. මගෙ මේ ගත වෙච්ච කෙටිකාලීන ජීවිතයෙදි මම ගුරු ජීවිතය ගැන ගොඩක් අද්දැකීම් ලබලා තියෙනවා. පුංචිම ළමයින්ට උගන්නන්න මට හිතුණෙ දහය පන්තියෙදි. අපේ ගමේ අවට පුංචි නංගිලා මල්ලිලට මන් ගෙදර ළදරු පාසලක් දාලා ඉගැන්නුවා. ඒකට මට ආශිර්වාද කරලා ගොඩක් උදව් කළේ අපේ අම්මා. අම්මා එක දෙයක් විතරක් අවධාරණ කරලා කිව්වා. ඒ තමයි ඒ ඉගැන්වීම ඔයා කරන්න ඕනෙ පින්කමක් විදිහටයි කියන එක. ඒක නිසා බලෙන් හරි මට සල්ලි දෙන්න හදපු කිසිම අම්මා තාත්තා කෙනෙක්ගෙන් මම සල්ලි ගත්තෙ නැහැ. අම්මා කියපු තව දෙයක් තමයි කවදාවත් සල්ලි ඉස්සර කර ගන්න එපා කියන එක. අදටත් ඒක මගෙ හිතේ තදින් ම වැඩ කරනවා. ඊට පස්සෙ කාලෙක තමයි මාමෙ මට නිල වශයෙන් ම පාසල් ගුරුවරයෙක් වෙන්න ලැබුණෙ. ඒ මෙහෙදි. දැන් විශ්වවිද්යාලෙ උගන්නන අද්දැකීම ලැබිලා තියෙනවා.”
“පුතා මම ගුරුවරයෙක් නොවුණට ගුරු ජීවිතේ ගැන මට දැනෙන දේවල් ටිකක් තියෙනවා. දැන් මට ගඟුල් සර් වෙනුවට පුතා කියන වචනෙන් කතා කරන්නැයි හිතෙන්නෙ. කමක් නැද්ද පුතා ඒකට.”
“එහෙම නේන්නං මාමෙ හොඳ. මමත් ගොඩක් කැමති එහෙම කතා කරනවට තමයි. දැන් මම කැමතියි මාමා කියාගෙන ආපු දේ තව ඉස්සරහට කියනවනං.”
“පුතා මට තේරෙන විදිහට ඔයා අර දහය පන්තයෙ දි ඉඳිද්දි කරලා තියෙන්නෙ දරුවන්ට පදනමක් දැමීම. ඒක හරියට ගෙදරකට අත්තිවාරමක් දැමීම. ඕ ඔයාම නාගොල්ලගමට ඇවිල්ලා කළේ දරුවන්ගේ ලෝකය දරුවන්ගෙ ගෙදර හදන්න ඕන කරන දේවල් දීපු එක. ඒක හරියට ගඩොල් වැලි සිමෙන්ති ළංකරගෙන කෙනෙක් ගෙයක් ගොඩ නගනවා වගෙ ්වැඩක්. අන්න ඒ වගෙ f ම්දරුවන්ට අවශ්ය අඩුපාඩු දේවල් තමන්ගෙ අතින් වියදම් කරගෙන හරි ගෙනල්ලා මේ පුතා කළේ ඒ ශිෂ්යයන්ගෙ අධ්යාපන ලෝකෙ හදන එක. ඒ ඔයාට ම දැන් අවස්ථාව ලැබිලා තියෙනවා වහලෙ ගහන්න. ඒ විශ්වවිද්යාලෙදි. දැන් පුතා ගඟුල් කියන නමින් ඉන්නෙ ඒ අද්දැකීම් තුනම තියෙන කෙනෙක්. උඹට වරදින්නෙ නෑ පුතා ඒ වගෙම උඹේ ශිෂ්යයන්ට වරදින්නෙත් නැහැ. මම කවද හරි දවසක එනවා පුතා විශ්වවිද්යාලෙට උඹව බලන්න.”
ආචාර්ය අදිකාරම්තුමා සමන් සිත්තරා සිය ගුරුවරුන් වෙතින් මෙන් ම රන්බණ්ඩා මාමාගෙන් ද ඔහු උගත්තේ ශිෂ්ය ප්රජාවට ප්රදානය කළ යුත්තේ දැනුම පමණක් නොවන බව ය. ගඟුල් දැන් සිය ශිෂ්ය ප්රජාවට දැනුමට එහා ගිය තැනක තබා උගන්වන්නේ අන් කිසිවක් නොව ජීවිතය යි.
තමාට ආචාර්ය අදිකාරම්තුමාගේ සමන් සිත්තරාගේ හෝ සිය ගුරු පර්ෂදයේ හිස්තැන් පිරවිය නොහැකි බව ගඟුල් මැනවින ්අවබෝධ කොට ගෙන සිටියේ ය. එහෙත් සිය ජීවිත කාලය තුළ තමාට ද සිය ශක්ති පමණිනි කළ හැකි මෙහෙවරක තිබේ. සිය කායික අභාවය සිදු වන තෙක් එකී මෙහෙවරෙහි අඛණ්ඩ ව නිරත වීමට ඔහු අදිටන් කොට ගත්තේ ය. ඒ මෙහෙවරෙහි ලා යෙදෙන තමන් විසින් කළ යුතු ව ඇත්තේ අප එකිනෙකාගෙන් වෙන් කරන තැන් ළඟ රැඳීම නොව ඇති සමානතා අවබෝධ කොට ගෙන සහජීවනයෙන් ජීවත් වීම ය යන හැඟීම ඔහු තුළ නොඅඩුව ම විද්යමාන විය. ඔහු මෙතෙක් සිය ජීවිත කාලය පුරා කෙළේද ඒ සමානත්වයේ හුය සොයා යාම ය. තමාට ඇතැමම් අවස්ථාවලදී රිදවීමේ අදහසින ක්රියා කළ අය සමග පවා ඔහු කිසි විටෙකත් උරණ නොවූයේත් රිදවීමට නොරිදවීමෙන් පිළිතුරු දුන්නේත් එහෙයිනි. ඔහු කල්පනා කෙළේ සිය ජීවිත කාලය තුළ තමාට මුණ ගැසෙන ලොකු කුඩා කවරෙක් වේවා ඒ සෑම කෙනෙකුගෙන් ම තමාට ඉගෙනීමට දෙයක් ඇති බව ය. ඔහු කල්පනා කරන්නේ සිය හදට දැනෙන සුවඳ සමාජයට ප්රදානය කිරීමෙහි ලා වන මාර්ග ගැන ය. අමිහිර නොව මිහිර සමාජගත කළ හැකි මාර්ග ගැන ය. අනර්ථය නොව අර්ථය සම්ප්රදානය කළ හැකි මාවත් ගැන ය. එය කොන්දේසි විරහිත ව කළ යුතු දෙයකි. ආදරය මිත්රත්වය යනු ගනුදෙනුවක් නොව සම්ප්රදානයක් බව ගඟුල් දැන සිටියේ ය. ඔහු අවකාශ ලැබෙන හැම මොහොතක ම ජීවන පාඩම සිය ආදරණීය ශිෂ්ය ප්රජාවට කියා දුන්නේ ය.
එක් තැනක් අතහඅර තවත් තැනකට යාමට සිදු වන අවස්ථා මේ ජීවිතයේ දී එළඹෙයි. අසීරු දෙය වන්නේ අනාදරණීය චරිත නොදැනෙන තැන් අත හරිම නොව ආදරණීය චරිත දැනෙන තැන් අත හැරීම ය. එහෙත් විස ලුයහපතක් උදෙසා එය කළ යුතු වේ නම් එහි ලා පැකිලිය යුතු නැත. එබුඳු අවස්ථාවලදීත් ගඟුල්ගේ සිතට වහා පිවිසෙන්නේ අදිකාරම්තුමා සහ සමන් සිත්තරා ය. මේ අතැර යන ගමනේ දී අත්හැරීමේ පාඩම අන් කිසිවකින් නොව සිය ජීවිතයෙන්ම කියා දුන් එවන් චරිත තමා සවිමත් කරන බව තමා ජීවත් කරවන බව ගඟුල්ට දැනිණ. ඒ වූකලී හදවගෙ ්පැළ වෙන මනුෂ්යයෝ ය.
හදවතේ පැළ වන පැළ කළ යුතු සුවිශේෂ මානව කොට්ඨාස අතරට අතරට අත්යන්තයෙන් එකතු කළ තවත් පිරිස් වෙති. කලාකරුවෝ ද විද්යාඥයෝ ද සාහිත්යධරයෝ ද ඊට අයත්වෙති. මේ මොහොතේ තමාට වරින් වර භාරතීය මහා සාහිත්යධර රබීන්ද්රනාත් තාගෝරයන් සිහි වන්නේ ඇයි දැයි ගඟුල් කල්පනා කෙළේ ය. ඒ ඔහු ජාති ආගම් දේශ සීමා ඉක්මවා යමින් සිය සුනිර්මාණාවලියෙන් අප්රමාණ හදවත්වල යහපත පළ කළ බැවිනි.
දේවපූජනයන්ගේ නාමයෙන් බිලිපූජා වශයෙන් කරනු ලබන ෂත්ත්ව හිංසනය තාගෝර්තුමා කිසි විටෙකත් අනුමත කෙළේ නැත. ගඟුල් එතුමන් විසින් ප්රතිෂ්ඨාපනය කරන ලද විශ්වභාරතී ශාන්ති නිකේතන පරිශ්රය දැක බලා ගැන්ම සඳහා ගිය ගමනේ දී අද්යතනයේත් බෝල්පුර් ඇතුළු කල්කටා ආශ්රිත ප්රදේශවල ජීවත් වන ඇතැම් දෙනා තුළ කාලි මාතා පූජනයේ නාමයෙන් සත්ත්ව බිලි පූජා කළ යුතු ය යන මානසිකත්වය තිබෙන බව අවබෝධ කොට ගත්තේ ය. එවන් සමාජයක් වෙනස් කළ හැක්කේ ඒ දේව සංකල්පයට සහ ඒ භක්තිවන්තයනට ගැරහීමෙන් නොවේ. තාගෝර් හිංසක මනස් වෙනස් කිරීම සඳහා භාවිතයට ගත්තේ අප්රමාණ කාලයක් තිස්සේ ඒ භාරතීය මනසෙහි පැළ ව තිබූ දේව භක්තිය ම ය. ඊට දිය හැකි හොඳම නිදර්ශනය වන්නේ ඔහුගේ ී්ජර්සෙජැ නම් නිර්මාණය යි. එය ප්රවීණ පරිවර්තක සුදාස් මාසකෝරළයන් විසින් බිලිපූජා නමින් සිංහලයට නඟා තිබිණ. දැන් ගඟුල් ළඟ තිබෙන්නේ සමන් සිත්තරා විසින් පරිශීලනය කරන ලද පිටපත යි. එහි එක් තැනක මෙවන් සඳහනක් එයි.
“කාලි මාතාවෙනි, ඔබට කරන පුදපූජා සඳහා මල් පමණක්, ඔව් ලස්සණ මල් පමණක් තිබුණාවේ. මීට පසු රුධිර පූජා නැහැ. මේ වද මල් පොකුරුවල ලේ මෙන් රතුපාටක් තිබේ. තම දරුවන් මරා දමනු දැක වේදනා වූ සිත් ඇති මහී කාන්තාවගේ හදවත පැලී ඒවා මතු වී තිබේ. කාලි මාතාවෙනි, ඔබට පුද පිණිස ගෙන ආ මේ මල් බාර ගන්න.”
මේ ප්රකාශය තමා වෙතින් ගෙන ගිය මිහිදිනී එහි ඉංග්රීසි ග්රන්ථය ලැබෙන තෙක් නොසිට එය ඉංග්රීසියට නඟා තමන්ගෙන් ඉංග්රීසි ඉගෙන ගන්නා දරුවනට කියා දුන්නා ය. එසේ මිහිදිනිය විසින් ද සිය සිසු හදවත්වල පැළ කරන ලද්දේ සත්ය වූ ආදරයේත් නිර්මල භක්තියේත් පරම අහිංසාවේත් පවිත්ර මල් පැළ යි. ඒ සුවඳ ඒ උගත් මොහොතට සීමා නොවී ඔවුන්ගේ මුළු මහත් ජීවිතය පුරා පවතින බව ගඟුල් මෙන් ම මිහිදිනී ද මැනවින් දැන සිටියා ය.
වරෙක ඉන්දීය නිදහස් දිනයකදී රබීන්ද්රනාත් තාගෝර් පැවසුවේ විදේශීය රජයන් විසින් අපට කරන ලද සහ නොකරන ලද දේවල් ගැන කිය කියා සිටීම නවත්වන ලෙස යි. එක් එක් දේ ඉල්ලමින් ඒ ඒ රාජ්යයන් වෙත යාචක ඉල්ලුම්පත් යැවීම නවත්වන ලෙස යි. අපගේ ම ප්රයත්නයෙන් අපට කළ හැකි දෙය ලොවට පෙන්වන ලෙස යි.
අද නිදහස් දිනය යයි කියනු ලබන දවසේ නිදහස පිළිබඳ ව එතෙක් තමාගේ හදවතෙහි තිබූ අදහස ගලවා දමා නව අදහසක් පැළ කෙළේ සමන් සිත්තරා ය. ඔහු පැවසුවේ අප විසින් මේ කරනු ලබන්නේ දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ බලහත්කාරයෙන් අප යටපත් කරගෙන සිටින චෞර කණ්ඩායමකින් මිදුණු පසු ඒ මිදුණු දිනය වසරක් පාසා සිහි කිරීමක් බව ය. කිසියම් හොර කණ්ඩායමක් කිසියම් දිනක අපට හිරිහැර කොට අපේ නිවහන කොල්ල කා ගිය පසු හැම වසරක ම ඒ දිනය සිහි කිරීමේ ඇති නිරර්ථක භාවය සහ හාස්යජනක ස්වභාවය තමා ඇතුළු බොහෝ පිරිසකට කියා දුන්නේ සමන් සිත්තරා ය. එසේ ම සිය ආචාර්යවරයා දිනක් තමාට කියැවීම සඳහා ගෙනැවිත් දුන් ආචාර්ය ඊ. ඩබ්ලිව්. අදිකාරම්තුමන් විසින් ලියන ලද නිදහස නම් ලිපිය ද නිදහස ගැන තමා තුළ තිබූ ඇතැම් අදහස් ගලවා නව අදහස් හදවතේ රෝපණය කිරීමට හේතු විය. ඒවා සමාජගත කිරීම ද සිය ගුරු මෙහෙවරේ ම කොටසක් වන බව ගඟුල් කල්පනා කෙළේ ය.
70 දශකයට අයත් වසරක එක්තරා දිනයක දී අදිකාරම්තුමන් විසින් නුගේගොඩ අනුලා ළදරු පාසල් ශාලාවේදී විශ්ෂයෙන් එවක ළමා වියේ සිටි දරු දැරියන් සහ වැඩිහිටියන් අමතා නිදහස නම් මාතෘකාව යටතේ එම දේශනය පවත්වනු ලැබ තිබිණ. කෙනෙකුට සැහැල්ලුවෙන ්සහ ෂතුටින් ජීවත් විය හැක්කේ අනතුරුදායක නොවන යහපත් සමාජ වටපිටාවක යි. සමාජය අයහපත් නම් අනතරුදායක නම් ඒ තත්ත්වය වෙනස් කළ යුත්තේ කෙසේ දැයි ප්රශ්න කළ විට එදා සභාවේ සිටි දරුවකු හෝ දැරියක විසින් දී ඇත්තේ පළමු කොට තමා හොඳ වීමෙන් බව යි. මේ මොහොතේ අදිකාරම්තුමා කියා ඇත්තේ තමා හොඳ වීමට නමම් පළමු කොට තමා තූළ ඇති නරක දැන ගත යුතු නොවේද කියා ය. අනෙකාට අයත් දෙය මංකොල්ල කන අයහපත් සමාජ වාතාවරණය වෙනස් කිරීම සඳහා ඒ වෙනස් කිරීමට ය නඅය විසින් අනිවාර්යයෙන් ම කළ යුතු දෙයක ්වෙයි. ඒ පළමුවෙන් එකී මංකොල්ලකාරී අයහපත් ගති ලක්ෂණ තමා තුළ ඇද්දැයි සොයා බැලීම ය. මේ මොහොතේ සභාව නිහඬ ව සිටින විට මෙතැන සිටින ඔබ කිසිවෙක් ලොතරැයි ගන්නේ නැද්දැයි ප්රශ්න කොට ඇත. ඒ මොහොතේ කිහිපදෙනෙක් තමන් විසින් එය කරනු ලබන බව පිළිගෙන ඇත. අදිකාරම් මහතා පවසන්නේ ලොතරැයි ගැනීම ද මංකොල්ලකෑමක් බව ය. තමා අඩු මුදකකට ලොතරැය්යක් මිලදී ගෙන ලක්ෂ ගණනක් කඩා ගැන්මට සිතීම තුළ ඇත්තේ මංකොල්ලකාරී මානසිකත්වයක් යන කරුණ එදින ඔහු අවධාරණ කොට ඇත. ඒ මහතා අප අබිමුව තබන ප්රශ්නය වන්නේ අපත් මංකොල්ලකරුවන් ව සිටියදී සමාජයේ මංකොල්ලකෑම නවත්වන්නේ කෙසේ ද යන්න යි. ඒ වන විට ඉඳහිට ලොතරැයි පතක් මිලදී ගැන්මට පුරුදු ව සිටි සිය තාත්තා සපුරා ඒ පුරුද්දෙන් මිදුණේ අදිකාරම් මහතාගේ එම ලේඛනය කියැවීමෙන් පසු ය. එම දේශනයේ අවසන් කොටස අද දවසේ ගඟුල් මෙසේ උපුටා දක්වන්නට සිතුවේද ඒ කියවන කවුරුන් හෝ සමාජ පවිත්ර කරවන උත්තම මානව කුලකයට අයත් වේවා යන පරමාභිලාෂයෙනි.
“සමාජය දූෂණය වීමට ඇත්තේ එක හේතුවක් පමණක් නොවේ. දැන් අපට දක්නට ලැබුණේ අප තුළ ම සැඟවී තිබුණු එක හේතුවකි. තමා තුළ නොදැනම එකක් තිබුණ බැ ව්අනාවරණය වූ විට එයින් සංවේගයටත් කුතුහලයටත් කෙනෙකු පත් වෙනවා ඇත. තව වෙැනි සමාජවිරෝධි හේතු කීයක් තමා තුළ ඇද්දැයි සෙවීමට සිතෙනවා ඇත. එවැනි මගකට පිළිපන් තැනැත්තා නිරායාසයෙන්ම සමාජය පිරිසිදු කරන්නෙක් වන්නේ ය.”
අපට අවශ්ය කරන්නේ නිබඳ මේ සමාජ පවිත්රකාරක වන්දනා ගමනෙහි යෙදෙන තීර්ථ යාත්රිකයො ්ය. සිය ආදරණීය ශිෂ්ය ප්රජාව යොමු කළ යුත්තේ එතැනට ය යන හැඟීම ගඟුල් තුළ වෙයි. මේ මොහොතේ ඔහුගේ හද මඬලට පිවිසියේ ආචාර්ය මහගම සේකරයන්ගේ ප්රබුද්ධ කාව්යයේ එන පහත සඳහන් කාව්යෝක්තිය යි.
“වන්දනා ගමනක් ය ජීවිතය.
නොයෙක් මංවලින් යෙති වන්දනාකරුවෝ. එහෙත් ඒ යනුයේ එකම තැනකට ය.”
සිය ජීවන වන්දනාව අවසන කොතැනට යොමු වේද කියා කිසිවකුට කල් තියා කිව නොහැකි ය. ඒ අවබෝධය ගඟුල් තුළ ද වෙයි. කෙනෙකු විසින් අත්පත් කරගන්නා වූ නිවැරදි ගුරුවරයකු වෙතින් කෙනෙකුට ලැබෙන්නා වූ අධ්යාපනය මෙහිලා විශේෂයෙන් වැදගත් වෙයි. ගඟුල්ට මේ මොහොතේ සිහිපත් වූයේ සිය මුළු මහත් ජීවිත කාලය පුරා ලොව නිවැරදි අධ්යාපනය ස්ථාපිත කිරීම උදෙසා කටයුතු කළ ජේ. ක්රිෂ්ණමූර්ති නම් සුවිශිෂ්ට චින්තකයාගේ අදහස් සමුදායකි. ඔහු පවසන අන්දමට අතීත පරම්පරාවන් විසින් ලොවට දී ඇත්තේ විවිධ අපේක්ෂා සම්ප්රදාය සහ පරමාර්ථ පමණක් නොවේ. ඒ හා සමග ඔවුන් විසින් දොම්නසත් විනාශයත් දී තිබේ. අනාගත පරපුරට මේ වියවුල් බව නැති කොට ප්රීතිමත් සමාජයක් ගොඩ නගා ගත හැක්කේ හරි ආකාරයේ අධ්යාපනයක් ලදහොත් යැයි ක්රිෂ්ණමූර්ති කියා සිටියි. මේ සම්බන්ධ ව ක්රිෂ්ණමූර්ති විසින් කරනු ලැබ ඇති එක්තරා ප්රකාශයක් වෙත ගඟුල්ගේ නොමඳ අවධානය යොමු විය. ඔහු දැන් කල්පනා කරන්නේ මෙහි පහත සඳහන් කරනු ලබන එම ප්රකාශය විශේෂයෙන් සරසවි - පාසල් - පිරිවෙන් සහ ළදරු පාසල්වල සේවය කරන ගුරුප්රජාව අතට පත් කිරීමේ ක්රමයක් ගැන ය. මන්ද දරුවා නමැති සමාජය විෂයයෙහි අත්යන්තයෙන් වැදගත් වන ශිෂ්යයා නමැති අනර්ඝ නිෂ්පාදනය ප්රදානය කරන වගකිව යු නිෂ්පාදකයා වන්නේ ඔහු හෝ ඇය බැවිනි.
“අර්බුදයකින් ගොඩ ඒමට නම් මිනිසා කොටස්වලට කැඩී ගිය අයකු ලෙෂ නොපැවතිය යුතු ය. ඔශු සමාහිත අයෙකු විය යුතු ය. වර්තමාන ලෝක අර්බුදයෙහි මෙය වඩාත්ම සත්ය වෙයි. අධ්යාපනය ගැන ඇත්ත වශයෙන් උනන්දු වන ගුරුවරුන් හා දෙමව්පියන් ඇතොත් ඔවුන්ට මුහුණ දීමට සිදු වන ප්රශ්නය මෙයයි. එනම් සමාහිත පුද්ගලයකු ඇති කරන්නේ කෙසේද යනුයි. එනම් සමාහිත පුද්ගලයකු ඇති කරන්නේ කෙසේද යනුයි. මෙය කිරීමට නම් උගන්වන්නා ද සමාහිත පුද්ගලයකු හෙවත් කොටස්වලට නොබෙදුණු පුද්ගලයකු විය යුතුයි. ඒ නිසා බාල අයට පමණක් නොව වැඩිහිටි අයටත් ඉතා වැදගත් දෙය වන්නේ හරි ආකාරයේ අධ්යාපනයයි.”
සිය ආචාර්යවරයා වැඩුණේ සමාහිත අධ්යාපනය වචන මට්ටමින් නොව වර්යාත්මක ව ප්රකාශයට පත් කළ ගුරු සෙවනක ය. ඒ සෙවණින් ලද සිසිල සහ සුවය ගැන ඔහු තමාට කියා ඇත්තේ වරක් දෙවරක් නොවේ. සිය ශිෂ්ය අවදියේ පටන් එනම් ඒ සා දීර්ඝ කාලයක් තිස්සේ සිය ආචාර්යවරයා විසින් තබන ලද දින සටහන් රැසක් කියැවීමට ඔහුගේ ශිෂ්ය ප්රජාව නියෝජනය කරන තමා ඇතුළු කිහිප දෙනෙකුට අම අවස්ථාව ලැබිණ. ඒ ඒවා පුද්ගලික භාවය ඉක්මවා ගිය අපෞද්ගලික සටහන් බැවිනි. මේ මොහොතේ ද සිය ගුරුවරයා සිය සරසවි ශිෂ්ය ජීවිතයේ අවසන් වසරේ දී සිංහල සංස්කෘත සහ ඉංග්රීසි යන තෙබසින් ගබන ලද දින සටහන් පොත් තුනක් තමා ඉදිරියේ තිබේ. එකම දවසේ භාෂා තුනකින් දින පොත් තුනක සටහන් තබන්නේ ඇයි දැයි විමසූ තමාට ඔහු දුන්නේ මෙවන් පිළිතුරකි.
“මෙහෙමයි ගඟුල් මම සංස්කෘතයෙන් දින සටහන් ලියන්න ගත්තෙ මගෙ භාෂා දැනීම දියුණු කර ගැනීමේ අදහසින්. ඔයා දන්නවනෙ සංස්කෘතයෙ අතීත අනාගත වර්තමාන කාල ත්රය යටතේ ඉගැනේවෙන ආඛ්යාත ප්රභේද දහයක් තියෙනවා කියන එක. එතකොට ආත්මනේ පද පරස්මෛපද විදිහට ගත්තහම ඔක්කොම විස්සයි. ඒක වචන ද්විවචන බහුවචන වශයෙනුත් ප්රථම පුරුෂ මධ්යම පුරුෂ උත්තම පුරුෂ වශයෙන් ගත්තහම නමයෙ නමයෙ ආඛ්යාත වගුනෙ හැදෙන්නෙ. එතකොට ආත්මනේ පදයට වගු 10 යි ආඛ්යාත රූප 90 යි. ඒ විදිහට පරස්මෛපදයටත් ආඛ්යාත රූප 90 යි. මම එක මාසයක් යනකන් ම ඔයගොල්ල වර්තමාන කාලය හැටියට ඉගෙන ගත්ත ලට් ආඛ්යාත රූප භාවිතයට අරන් දින සටහන් ලියනවා. තව මාසයක් අතීත කාලයෙන්; තව මාසයක් අනාගතයෙන්. ඔන්න ඔය විදිහට මුලදි මම මගෙ සංස්කෘත දිනපොත ඒ භාෂාව දියුණු කර ගන්න මාධ්යයක් බවට පත් කර ගත්තා. ඒ අතරෙදි සංස්කෘත සාහිත්යෙ ලස්සන තැනක් හම්බ උනහම මම ඒකත් දිනපොතේ ලියනවා.”
“එතකොට සර් ඉංග්රීසියෙන් දිනපොතකුත් ලියන්න ගත්තෙ. ඒකත් ඒ භාෂාව ගැන දියුණු කර ගන්න මාධ්යයක් හැටියට ද?”
“ඔව් එක පැත්තකින් එහෙම කියන එකත් හරි. මම දවසෙ සිදුවීම් විතරක් නෙමෙයි එදිනෙදා පොතපත කියවීමෙන් හමුවෙන අර්ථවත් ප්රකාශයක් දැක්කහම ඒකත් ලියා ගන්නවා. ඊළඟට නාරද හාමුදරුවන්ගෙ අදිකාරම්තුමාගෙ ඉංග්රීසි ලියවිලිවල භාෂා රටා දිහා බලලා මගෙ වාක්ය හදා ගන්නවා. අය්යට කියලා මම ලියපු වාක්යවල අඩුපාඩු බලා ගන්නවා.”
“ඒ කියන්නෙ සර්ගෙ දිනපොත් තුන අපට ෂලකන්න වෙන්නෙ ඒ ඒ දිනයට අයත් එක ම සිදුවීම් ගැන තියෙන භාෂා තුනකින් තියෙන පොත් තුනකට වඩා එකිනෙකට වෙනස් වෙනස් දේවල් ගැන ලියවෙච්ච පොත් තුනක් හැටියට නේද?”
“එකම සිදුවීම ගැන භාෂා තුනෙන් ම ලියවුණු අවස්ථාත් තියෙනවා. ඒ වගෙම වෙනස් වෙනස් සිදුවීම් දේවල් ගැන ලියපු අවස්ථාත් තියෙනවා.”
“සංස්කෘත සිංහල භාෂා දෙකෙන් දිනපොත් දෙකක් ලියන අතරෙ ඇයි සර් තව සිංහලෙනුත් දින පොතක් ලියන්න ගත්තෙ?”
“ගඟුල් ඔය ප්රශ්නෙටත් මට පැහැදිලි උත්තරයක් තියෙනවා. මොකද මට අදටත් ඔය භාෂා තුන සම්බන්ධයෙන් තියෙන්නෙ එකිනෙකට සමාන දැනුමක් නෙමෙයි. සිංහලෙන් සරි සංස්කෘතෙන් හරි කියා ගන්න බැරි දේවල් මට පැහැදිලිව වගේ ම හොඳට නිවැරදි ව කිය ගන්න පුළුවන් වෙන්නෙ මගෙ මාතෘ භාෂාවෙන්. මොකද කෙනෙකුට හද බස වෙන්නෙ තමන්ගෙ මාතෘ භාෂාව. ඒක මට විතරක් නෙමෙයි ඔයාටත් අදාළයි. තමන්ගෙ ආත්මය මරා ගත්තෙ නැති වෙන ඕනෙම කෙනෙකුටත් අදාළයි.”
“සර් මොකක් ද මේ ආත්මය මරා ගත්තෙ නැති කියන එකෙන් අදහස් කළේ.”
“මෙහෙමයි ගඟුල් අපි මෙහෙම හිතපු කෙනෙක් පුංචි කාලෙ ඉඳලම තමන්ගෙ මාතෘ භාෂාවට අමතරව වෙනත් භාෂාවක් ප්රගුණ කරනවා කියලා. ඒ කියන්නෙ සිංහල හරි දෙමළ හරි භාෂා කතා කරන කෙනෙක් ඉංග්රීසි ආදි වශයෙන්. මාතෘ භාෂාව මරා ගන්නෙ නැතුව කොයි තරම් දුරකට ඉංග්රීසි ඉගෙන ගත්තත් ජීවිතේ තීරණාත්මක තැන් දේවල්වලදි එයා පාවිච්චි කරන්නෙ තමන්ගෙ හද බස. අන්න එතන තමයි අව්යාජත්වය තියෙන්නෙ නිවැරදි සන්නිවේදනය තියෙන්නෙ.”
“මට හිතෙන්නෙ සර් මේක අපි වෙන ම කාලයක් අරගෙන කතා කරන්න ඕන කරන මාතෘකාවක් කියලයි.”
මේ මොහොතේ ගඟුල් එකී අතීත ස්මරණයන්ගෙන් මිදුණේ සිය ජංගම දූරකථනය නාද වූ බැවිනි. ඒ කතා කෙළේ ඔහුගේ ජ්යෙෂ්ඨ සරසවි මිත්රයකු වන පූජ්ය දෙයියන්දර සුමනජෝති ස්වාමීන් වහන්සේ ය.
“ඔන්න ගඟුල් මම අද නිදහස ගැන ඉස්කෝලෙක දේශනයක් කළා. අදිකාරම්තුමා ලියපු දේවල් අපේ සර් එක්ක ඔයා එක්ක කතා කරපු දේවලුත් අරගෙන බුද්ධ වචනය පදනම හැටියට අරගෙන තමයි මම මගෙ කතාව කළේ. මන් දැන් කතා කළේ මේ දේවල් ගැන වෙලාව අරගෙන මාත් එක්ක ඔයා ටෙලිෆෝන් එකෙන් කතා කළාට පින් දෙන්න.”
“අපෙ හාමුදුරුවනේ ඒකට ඔබ වහන්සෙ මට අමුතුවෙන් පින් දෙන්න ඕනෙ නැහැ. බුද්ධ පුත්රයෙක් එක්ක දැනුම හුවමාරු කරගන්න ලබෙන එක මම සලකන්නෙ පින්කමක් හැටියට. ලබන සතියෙ මම වැලිගම පැත්තෙ එනවා. ඒ එනකොට අනිවාරෙන්ම ඔබ වහන්සෙ බලන්නත් එනවා.”
“කොච්චර දෙයක් ද ඒක. මට කියන්න ඔයා එන දවස. ඒක නෙමෙයි මේ දවස්වල ගඟුල් මොකක් ද විශේෂයෙන් කරන්නෙ.”
“විශ්වවිද්යාලෙ උගන්නන එක. දේශනවලට සූදානම් වෙන එක. අලුත් පොතක් ලියන එක. ඒවා තමයි. හැබැයි ඒ පොත ලියන වැඩේට ගොඩක් උදව් වෙන වැඩක් තමයි මේ දවස්වල කරන්නෙ.”
“මොකක් ද ගඟුල් ඒ වැඩේ.”
“හාමුදුරුවනෙ මම මේ දවස්වල සර්ගෙ දින සටහන් අධ්යයනය කරනවා.”
“ඒ කිව්වෙ අපේ සහන් සර්ගෙ ද?”
“ඔව් ඔව් සර්ගෙ තමයි. සර් ඒක දුන්නෙත් අමුතු කතාවක් කියලයි.”
“මොකක් ද ඒ අමුතු කතාව ගඟුල්.”
“මෙන්න මෙහෙමයි හාමුදුරුවනේ සර් කිව්වෙ. මන් කිව්වහම දින සටහන් කියන්නේ කෙනෙක්ගෙ පෞද්ගලික දෙයක් නේද කියලා සර් කිව්වෙ නෑ මේවා අපෞද්ගලිකයි කියලා. ඊළඟට සර් කිව්වා ඇතැම් දෙනා කවර හරි කාලෙක ලියලා තියෙන දින සටහන් පස්සෙ කාලෙක දි ඉතිහාසය ගැන උනන්දු අයටත් වැදගත් වෙනවා කියන එක. සර් කියපු අනිත් වැදගත් කාරණේ තමයි දසක හතරකටත් වැඩි කාලයක් තිස්සෙ තමන් තබපු සටහන්වලින් මතු කර ගන්න කාරණා ගැන ලියලා ඉවර කරන්න තමන්ගෙ ජීවිත කාලෙ මදි කියන එක. ඒක නිසා ඒවා ලියයි කියලා හිතන කෙනෙකුට දෙන එක කළ යුතු බව. ඒක නිසා මම දැන් මට පුළුවන් දේ කරනවා. ඔබ වහන්සෙ අතට දුන්නොත් වැඩි දෙයක් ලෝකෙට යයි කියලා හිතෙන සටහනක ්හම්බ උනොත් මම ඒක ඔබ වහන්සෙට දෙනවා. සුදුසු අය අතට ඒ සටහන් පත් කිරීමේ උපරිම නිදහසත් මට දීලයි තියෙන්නෙ.”
“ඒක හොඳයි එහෙමනං ඉස්සෙල්ල ඔයා මෙහෙ එන එක නෙමෙයි මම එන්නං ඊට කලින් කොළඹ. මම අනිද්දා කොළඹ එනව ද නැද්ද කියන එක ගැන ස්ථිර අදහසක් නැතුවයි හිටියෙ. ඔන්න ඔය දිනපොත් කතාවත් එක්ක මම ඒක දැන් ස්ථිර කරනවා. අපි අනිද්දට හම්බ වෙලා ම කතා කරමුකො ගඟුල්.”
මේ එළැඹ ඇත්තේ ඒ දිනය යි. සිය ආචාර්යවරයගේ 1985 වර්ෂයට අයත් සිංහල සහ ඉංග්රීසි දින පොත් ගඟුල් ඉදිරියෙන් තැබූ පූජ්ය සුමනජෝති ස්වාමීන් වහන්සේ තමා ඉදිරියෙන් තබා ගත්තේ ඔහුගේ සංස්කෘත දිනපොතයි. එහි සිංහල දිනපොතේ තිබු පහත සඳහන් සටහන වෙතට මේ ගිහි පැවිදි කල්යාණ මිත්ර යුග්මයේ අවධානය යොමු විය.
“නව වසරක් උදා විණ. මට තාගෝර්තුමන්ගේ අදහසක් සිහිපත් වෙයි. දින සහ රාත්රි පසු වෙයි. යුග පිපී පර ව යයි මල් මෙන්. ශ්යාමා අක්කා සිය ළදරු දියණියන් දෙදෙනා සමග මෙහි පැමිණියා. එක් දැරියක් ගෙමිදුලේ ඇති මල් ගස් දෙස බලා මල් පිපෙන්න අපට කඩා ගෙන යන්න යයි පැවසුවා. මිනිස් සිත් කුඩා දරුවන්ගේ මෙන් වුවහොත් ලොව මීට වඩා ලස්සන ගැනක් වනු ඇතැයි හැඟේ.”
ඉංග්රීසි දිනපොතේ ඉහත සඳහන් තාගෝර් පාඨයට අයත් මේ ඉංග්රීසි මූල පාඨය ද විය.
ෘ්හි ්බා බසටයඑි ච්ි ්බා ්ටැි ඉකදදප ්බා f්ාැ කසනැ කෙදඇරිග
එම දිනපොතේ ම තවත් තැනක සටහන් කොට තිබුණේ සිය හදවත එදින කිව නොහෙන තරම් සක්රිය සහ සංසල ආනන්දයකින් පිරී ඇති බව යි. දිනෙන් දින සිය වාක් කෝශයට එක් කොට ගන්නා වචන සහ ඉගෙන ගන්නා වාග්රටා භාවිත කරමින් ඔහු ඒ අදහස ලියා තිබුණේ මේ ආකාරයට යි.
ෂ ාද බදඑ නබදඅ අයහ එදා්හ පහ කසfැ සි ්කක ්ිඑසර ්බා fැැකසබට දf එරුපමකදමි වදහ සි ච්ිසබට එයරදමටය පහ යැ්රඑග
සමාජයක් සමන්විත විය යුත්තේ සුන්දර ආනන්දනීය සිත් ඇති මානවයන්ගෙනි. අපට ඇතැම් විට ජීවිතයේ සුළු සිද්ධීන් වශයෙන් සිතා අමතක කොට දමන දෙයක් පවා සිය ආචාර්යවරයා තමන්ගේ දින සටහන් අතරට එක් කොට ගෙන තිබෙනු මෙම ශිෂ්ය යුග්මයට දැක ගැන්මට ලැබිණ. එවන් එක් සටහනක් 1985 ජනවාරි 05 දින සටහනෙහි ඇතුළත් විය. එය කියැවූ පූජ්ය සුමනජෝති හිමියන් පැවසුවේ ඒ වූකලී ආදරය හඳුනන ආනන්දනීය මිනිසකු පිළිබඳ ව තබා ඇති සටහනක් බව යි.
“මිනිසුන් තුළ ආදරය නැත්තේ නොවේ. මා ගිය බස්රියට කුඩා දැරියක වඩා ගත් තරුණ පියෙක් ගොඩ වුණා. බස්රිය සෙනඟින් පිරී තිබුණ නිසා කෙනෙකුට නැගිට ඉඩ දෙන්නට තරම්වත් හැකියාවක් තිබුණේ නැහැ. මා දැරිය වඩාගෙන හිඳ සිටි කාන්තාවකට දුන්නා. ඈ ඒ දැරිය දෝතින් ම ගෙන සිය උකුළෙහි තබා ගත්තේ මහත් සෙනෙහසකින්.”
එම වසරේ ම 10 වැනි දා සටහනෙහි සෙව් මනෝ යන සිය ඥාති සොයුරියන් දෙදෙනකුට ධම්මපදයේ ඇතැම් ගාථාවක් තේරුම් කොට දුන් බව සඳහන් කොට තිබිණ. එදින එයිනික්බිති එන සටහන එදාටත් වඩා වලංගු වන්නේ අදට නොවේ දැයි ගඟුල්ට සිතිණ. සැම තැනම දක්නට ලැබෙන්නේ පිපී එන යෞවනය විනාශ කරන ලකුණු බවත් අසන දකින කියවන දෙය හේතු වන්නේ සිත් සැනසීමට නොව කැළඹීමට බවත් එහි සඳහන් විය. එහි තවදුරටත් සඳහන් කොට තිබුණේ උගත්කමත් ගුණවත්කමත් එක්තැන් කළ මිනිසුන් ලොව දුලබ වීම සමාජ පරිහානියෙහිලා බලපාන ප්රබල හේතුවක් බව යි. මේ වකවානුවට අයත් දින සටහන්වලින් නොමඳ ව ආචාර්ය අදිකාරම්තුමන්ගේ ජීවන දර්ශනය ද ප්රකාශයට පත් වනු පෙනිණ. යටකී ප්රකාශය තමන් ඇතුළු අද්යතන ගුරු පරපුරට තමන්ගේ මෙහෙවර ද සිහිපත් කොට දෙන්නේ ය යන කරුණ ද ගඟුල් අවබෝධ කොට ගත්තේ ය. තමා යහපත් වී අදාළ උගත්කම් තවදුරටත් සපුරාගෙන උගත්කමත් ගුණවත්කමත් එකට එකතු වී නව පරපුරක් තැනීම සඳහා කැපවිය යුතු යන කරුණ වෙත මේ ආදි විද්යාර්ථීන් දෙදෙනාගේ ම නොමඳ අවධානය යොමු විය.
එ ්වනවිට සිය ආචාර්යවරයාගේ සංස්කෘත දිනසටහන් පොත කියවමින් සිටි පූජ්ය සුමනජෝති හිමියෝ එහි තමාට වඩාත් දැනුණු තැන් වෙත ගඟුල්ගේ අවධානය ද යොමු කළහ. එහි කලින් කී සිංහල ඉංග්රීසි දිනපොතෙහි සඳහන් ඇතැම් කරුණු ද විය. එයට අමතර ව සංස්කෘත දෛනික පුස්තකයට පමණක් සීමා වූ කරුණු ද විය.
“බලන්ඩකො ගඟුල් සර්ලගෙ දන් පින්කම්වලට මුස්ලිම් සහෝදරියොත් සම්බන්ධ වෙලා තියෙනවනෙ බොහොම හැඟීමකින්. මේ දිනපොතේ ජනවාරි හයවෙනිදා බිස්තානි කියන මුස්ලිම් සහෝදරිය ගෙදරින් හිටන් කෑම ජාති හදාගෙන දානෙට ආවා කියලා මේකෙ තියෙනවා.”
“හාමුදුරුවනේ සහජීවනය ගැන කතා කරනවට වඩා වැදගත් වෙන්නෙ ඒක තම තමන්ගෙ ජීවිතවලින් ක්රියාත්මක වන අව්යාජ ක්රියාකාරකමක් වෙන එක. සමන් සිත්තරා තමන්ගේ කායික මරණය සිද්ද වෙනකන් ම ඒක කළා. එයා වෙනුවෙන් පැවතිච්ච පින්කම්වලදිත් තමන්ට පුළුවන් විදිහට ඒ ජීවන දර්ශනය ක්රියාත්මක කරලා තිබුණා. සමන් අය්යා වෙනුවෙන් කරපු පින්කම් කිීපෙකට අපිත් සම්බන්ධ වෙලා තියෙනවා සර්ගෙ ශිෂ්යයො හැටියට. මට මතකයි එක පින්කමකදි දන් බෙදන්න සර්ගෙ මාතරින් යාළුවො තුන්දෙනෙක් ඇවිත් හිටියා මුළු දානෙටයි එන පිරිසටයි ඇති වෙන විදිහට කිරිත් පැණිත් අරගෙන. එක්කෙනෙක් බෞද්ධ තව එක් කෙනෙක් කතෝලික අනිත් එක්කෙනා මුස්ලිම්. ඒ තුන්දෙනාම ආචාර්ය අදිකාරම්තුමාගෙ ඇසුර ලබපු වෙජිටේරියන්ස්ලා. ඒ නිර්මාංසික දාන පින්කමේදි ඒ තුන්දෙනා ම බොහොම හැඟීමකින් දන් බෙදපු හැටිත් අපි දැක්කා.”
“ගඟුල් ඒ තුන් දෙනා ම ඔයා භෞතික වත් දැක්කා. හැබැයි ඔයාට කියන්න බැහැ ඒ අය මම දැක්කෙ නැහැ කියලා. මොක ද ඒ තුන් දෙනා ගැන ම මමත් දන්න නිසා.”
“සර්ලගෙ පින්කමකදි අපේ හාමුදුරුවන්ටත් ඒ අය සර්ලගෙ පින්කමකදි හම්බ වෙලා තියෙනව ද?”
“පින්කමකදි නම් හම්බ වෙලා නැහැ. ඔයා මේ කියන්නෙ මාතර නිර්මාංසික දේවල් විතරක් තියාගෙන කඩයක් කරපු ජයසුන්දර මහත්තයයි අපේ භික්ෂූන් වහන්සේලගෙත් කල්යාණ මිත්රයෙක් වෙච්ච නිර්මාංසාහාර සමිතියෙ මාතර සංවිධානෙ ලේකම් හැටියට වැඩ කරපු මාතර හරිශ්චන්ද්රෙ වැඩ කරපු පීරිස් කියන කතෝලික මිත්රයයි ඒ දෙන්නත් එක්ක අදිකාරම්තුමා බලන්න ආව ගිය සමානුදීන් මහත්තයයි ගැන නේද?”
“ඔබ වහන්සෙ කොහොම ද දන්නෙ මේ අය ගැන. ඒ කිව්ව නම් තුන නම් හරියටම හරි.”
ගඟුල් එසේ පැවසුවේ විස්මය පත් ව ය.
“පුදුම වෙන්න දෙයක් නැහැ ගඟුල් මමත් මේ ඒ ගොල්ලො ගැන දැන ගත්තෙ සර්ගෙ මේ දිනපොත්වලින් ම තමයි. ඒ විතරක් නෙමෙයි සර් අපිට උගන්නපු ඇතැම් උපනිෂද් පාඨයක් අපට ආයෙත් හම්බ වෙනවා සර්ගෙ මේ දිනපොත්වලින්. මෙන්න දිනය 85 ජනවාරි 14. පලිහවඩන සර් කඨෝපනිෂදය උගන්නන කොට පැහැදිලි කරපු පද්යයක් මෙතන තියෙනවා. මේක මට වැඩියෙන් දැනෙන්නෙ ඒකෙ තියෙන බෞද්ධ සම්ප්රදායට කිට්ටුකම වගෙම මමත් බුද්ධ පුත්රයෙක් නිසා වෙන්න ඇති.”
“එහෙනං හාමුදුරුවනේ ඒක මටත් දැනේවි. මොකක් ද ඒ පද්යය.”
“මම ඉස්සෙල්ලා කියන්නං අර්ථෙ. ඔයත් උපනිෂද් ඉගෙන ගෙන තියෙන නිසා මේක කියන කොටම පද්යය මතක් වේවි. මනුෂ්යයෙක් තමා සන්තකය කියලා හිතාගෙන ඉන්න හැම දෙයක් ම අනිත්යයි; මේවා සියලු ම ඉඳුරන්ගේ ශක්තිය දිරාපත් කරනවා. අපි ගොඩක් දිගයි කියලා හිතාගෙන ඉන්න ජීවිතයත් ඇත්තට ම බැලුවහම ස්වල්පයයි. ඒක නිසා යමු දෙවියනි ඔබ මට මේ දෙන්න හදන දේවල් මට එපා ඔබ ම තියා ගන්න. මෙන්න මේ අදහස තියෙන පද්යය මතක ද ගඟුල්ට.”
“කොහොමද හාමුදරුවනේ ඒවා අමතක වෙන්නෙ. අපේ සර් ඔය පද්යය තේරුම් කළේ අපට ලොකු විවරණයකුත් එක්ක. ඒ වගෙම සර් එදා කිව්වා ඒ විවරණයෙ තමන් නෙමෙයි පලිහවඩන සර් කියන එක. ඔය මරණින් මතු ජීවිතයක් ඇද්ද නැද්ද කියන කාරණය ගැන නචිකේතස් කියන තරුණයා ධර්මයේ දෙවියා වන යමගෙන් ප්රශ්න කරපු වෙලාවෙ යම කියනවනෙ ඒ ගැන ප්රශ්න නොකර මම ප්රදානය කරන මේ ඇත් අසුන් වෙනත් සිවුපාවුන් රන් රිදී විසල් බිම් රථ සොඳුරු ලියන් අරගෙන දීර්ඝායුෂ විඳලා දරු මුනුබුරන් හදාගෙන ජීවත් වෙන්න කියලා. අන්න ඒකට නචිකේතස් දුන්න උත්තරේනෙ හාමුදුරුවනේ ඒ.”
“ගඟුල් අපේ ආදරණීයයන්ට දැන ගන්න අපි ඒක එකතු කරමු ද ඒ පද්යය ගුරු දියවරට.”
පූජ්ය සුමනජෝති හිමියන්ගේ ඉල්ලීම පරිදි ගඟුල් මේ ගුරු දියවරට මුසු කරන්නේ උපනිෂද් දිය පොදයි.
“ශ්වෝභාවා මර්ත්යස්ය යදන්තකෛතත් - සර්වේන්ද්රියාණාං ජරයන්ති තේජඃ
අපි සර්වං ජීවිතමල්පමේව - තවෛව වාහාස්තව නෘත්යගීතේ”
තවදුරටත් සිංහල දිනපොත කියවාගෙන යන ගඟුල්ට දක්නට ලැබුණේ වරින් වර ඊට අදිකාරම් චින්තනය ද මුසු වන ආකාරය යි. සිය ආචාර්යවරයා අද දවසේත් ඉමහත් ගෞරවාදරයකින් සිහිපත් කරන ආචාර්ය සරත්චන්ද්ර ජයකොඩි ඇදුරුතුමා 84 ජනවාරි 12 වැනි දා අදිකාරම්තුමන් හමු වීමට පැමිණි බව එදින සටයනෙහි සඳහන් ව තිබිණ. එදින අදිකාරම්තුමන් විසින් මෙවන් ප්රකාශයක් කොට තිබිණ.
“සමාජයේ හැමතැනකම තියෙන්නෙ භේද. වෙන භේද නැතුවට ද මන්දා තව ගැහැණු පිරිමි කියලා භේදයකුත් මතු කරගෙන තියෙනවා. අපි හැම කෙනෙකුගෙම අම්මා ගැහැනියක් තාත්තා පිරිමියෙක්. මේ එකම ජීවයක්නෙ ගලා යන්නේ.”
මේ වූකලී තරුණ ශිෂ්ය මාණවකයනට සහ ශිෂ්ය මාණවිකාවනට උගන්වන ගුරුවරයකු වන තමා විසින් ද විෂය දැනුමට අමතරව ඔවුන් වෙත අනිවාර්යයෙන් ම සම්ප්රේෂණය කළ යුතු අත්යනර්ඝ පණිවිඩයකි.
සිය ආචාර්යවරයාගේ සරසවි ජීවන සමය හා බැඳුණු දින සටහන් කියවද්දී හමුවන චරිත රැසක් වෙයි. එවක වෛද්ය ශිෂ්යයකු වන අශෝක ධර්මප්රිය ඉන් එක් අයෙකි. ඔහු තමාත් තම සොහොයුරාත් සමග ජීවිතයේ නොයෙක් දේ කතා කළ සහෘදයකු බව සිය ආචාර්යවරයා පවසා තිබේ. 1985 වර්ෂයේ සංස්කෘත සහ ඉංග්රීසි සටහන් ලියූ දිනපොත් දෙක තෑගි කොට ඇත්තේ ද ඒ අශෝක නමින් හැඳින්වෙන මිතුරා විසිනි. මේ මොහොතේ ගඟුල්ට සිහිපත් වූයේ ස්ත්රී පුරුෂ භාවයන් පිළිබඳ ව සිය සොහොයුරා සහ අශෝක මිතුරා අතර ඇති වූ සංකථනයකි. ස්ත්රී පුරුෂ සහ සම්බන්ධයේදී වෙන වෙන ඇති දේහ මූර්ති දෙකක් එකට එකතු වීමෙන් හැදෙන නව ජීවිතය ගැන සමන් සිත්තරා කතා කරද්දී අශෝක පවසා ඇත්තේ අගුළු යතුරු සංකල්පය නම් විද්යාත්මක සංකල්පයක් ගැන යි. ඊට අනුව එක් දෙයකට ඇතුළු විය හැකි තවත් දෙයක් තිබේ. දොර සිදුරකට ඊට අදාළ යතුර අල්මාරියක ලාච්චුවක් දැමීමේ දී ඊට සමපාත වන අවකාශය ආදි වශයෙනි. අදාළ දෙයට අනුගත නිවැරදි පරිමාවට අනුව ඒ දෙය නිර්මාණය වී නැත්නම් ඒවා එකට එකක් පෑහෙන්නේ නැත. මෙය ස්ත්රී පුරුෂ සහසම්බන්ධය සම්බන්ධයෙන් ගළපා ගත යුත්තේ භෞතික කාරණා සම්බන්ධයෙන් පමණක් නොවේ. එය ආධ්යාත්මික වශයෙන් වන ගැළපීමට ද අදාළ වෙයි. විවාහයක දී තමාට නොගැළපෙන නිවැරදි අර්ධය හමු නොවීම යනු එම විවාහය අසාර්ථක වීම බව සමන් සිත්තරා පැවසා තිබිණ. කලා විද්යා දෘෂ්ටි කෝණයෙන් සිදු කැරුණු යථෝක්ත සංකථනයනට තමා යෞවන ශ්රාවකයකු වශයෙන් සම්බන්ධ වූ බව සහන් සිය ශිෂ්යයාට පවසා තිබිණ.
සිය ආචාර්යවරයා සිරිල් ජගත් ආරි රුවන් බිම්බා සුදර්ශී ශිරෝමී වසන්තා නිරූපා යන මිතුරු මිතුරියන් සමග කළ සංකථන ද මේ දිනපොත් කියවාගෙන යන කෙනෙකුට හමු වෙයි. පසුකාලීන ව ගුරු ජීවිතයට භාග්යවත් වූ සුදර්ශී ගීතදහරා නම් මිතුරිය කළ සඳහනක් 85 ජනවාරි 15 දින සටහනෙහි එයි. ගඟුල් එය ද සිය කලණ මිතුරු පැවිදි යති රුවන සමග මෙසේ බෙදා ගත්තේ ය.
“වඩාත් සමීප ව කෙනෙක් ඇසුරු කරන එක වෙලාවකට හරි හිරිහැරයක්. එතකොට නිතරම ඔළුවට එන්නෙ ඒක. කිසිම දෙයකට වැඩි බැඳීමක් නැතුව තනියම ඉන්න එක තමයි හොඳ. එතකොට කිසි කරදරයක් නැහැ.”
තරුණ තරුණියන් අතර එක්තරා ආකාරයක දාර්ශනික ස්වරූපයක් ගන්නා මෙවන් සංකථන ඇති වීමේ වැදගත්කම ගැන ගඟුල් සිය මිතුරු යතිවරයා සමග පැවසූ විට උන් වහන්සේ පැවසුවේ ද ඒවා කාලේන ධම්ම සාකච්ඡා යන්නට ම ඇතුළත් කළ හැකි බව යි. 85 ජනවාරි 19 වැනි දා සිය ආචාර්යවරයා විසින් තබන ලද පහත එන සටහන ද ධර්ම සංකථනයක් උදෙසා පාදක කොට ගත හැකි යයි ගඟුල්ට සිතිණ.
“ශෝකයෙන් හා ප්රීතියෙන් මිදී ජීවත් විය නොහැකි ද යන කරුණ වෙත ඇතැම් විට මසිත යොමු වෙයි. ක්ිවිතයේ යම් යම් අවස්ථාවලදී මේ තත්ත්වයෙන් සිත පවතියි. ඒ මොහොතේ පවතින්නේ විශාල සැනසීමක්. මුළු ජීවිත කාලය පුරා එසේ සිටිය නොහැකි ද?”
සාධාරණත්වය ගැන කතා කළ අයම පසුව අසාධාරණයේ කොටස්කරුවන් බවට පත්වීම ගැන ඉදිරි දින සටහනක සටහන් විය. තමා අසාධාරණයේ කොටස්කරුවකු ව හිඳිමින් සමාජ සාධාරණත්වය උදා කළ හැකි ද යන ප්රශ්නය එතැන දී මතු කොට තිබිණ. සමාජ අසාධාරණයට එරෙහි ව එදා සරසවියේ දී තමා සමග කතා කළ ඇතැම් ආදි විද්යාර්ථියෙක් අද ඒ අසාධාරණ ක්රියාවන් සහතික කිරීම උදෙසා කටයුතු කරන ආකාරය ගැන ගඟුල් කල්පනා කෙළේ සංවේගයෙනි. බලය නැති කාලයේ සිටි මිනිසා බලය ලද පසු වෙනස් වන්නේ අදහා ගත නොහැකි ආකාරයකට ය.
මෙයිනික්බිති යති ගිහි කලණ මිතුරු ඇස යොමු වුණේ ඉංගීසි දිනපොතේ ජනවාරි 14 දින සටහනට ය. එහි තරුණ වේවා වැඩිහිටි වේවා දෙපාර්ශ්වය තුළ ම පොදුවේ විද්යාමාන ගති ලක්ෂණයක් ගැන ජේ. ක්රිෂ්ණමූර්තීන් විසින් තබන ලද සටහනක් අන්තර්ගත විය. එහි සඳහන් අන්දමට මේ වෘද්ධ තරුණ යන මේ දෙපිරිස තුළ වැඩි වෙනසක් නැත. ඒ දෙපිරිස ම සිය අපේක්ෂා සහ ආශාවන්ගේ වහලුන් ව සිටිනා බැවිනි. එසේ ම පරිණතභාවය යනු කෙනෙකුගේ වයසට අදාළ වන කරුණක් නොවේ. එය එන්නේ අවබෝධයත් සමග ය. මෙකරුණ ඇසීමත් සමග තමාට සිහිපත් වන්නේ තරුණ වියේ දී ම ජීවිතය අවබෝධ කොට ගැනීමට සමත් වූ සිද්ධාර්ථ ගෞතමයන් වහන්සේ යැයි පැවසු සුමනජෝති හිමියෝ යථෝක්ත ප්රකාශයේ මූලාශ්රය පවසන මෙන් ගඟුල්ගෙන් ඉල්ලා සිටියහ. ඔහු විසින් යථෝක්ත දිනපොතින් උපුටා ගෙන එම පාඨය මෙහි මෙසේ සටහන් කරන්නේ ඒ අනුව ය.
,ඔයැරු සි බද ැිැබඑස්ක ාසffැරුබජැ ඉැඑඇැබ එයැ දකා ්බා එයැ හදමබටල දෙර ඉදඑය ්රු ික්ඩැි එද එයැසර දඅබ ාැිසරුි ්බා ටර්එසසෙජ්එසදබිග ඵ්එමරසඑහ සි බදඑ ් ප්එඑැර දf ්ටැල සඑ ජදපැි අසඑය මබාැරිඒබාසබටග,
එම දින පොතේ ජනවාරි 17 වැනි දා ප්රවීණ චිත්රශිල්පි බන්ධුල කුමාර සිය බිරිඳ සහ පුතු රංග සමග සිය නිවහනට පැමිණි බවට සඳහනක් විය. ඔහුට තමා අලුතින් කිරීමට අපේක්ෂා කරන චිත්රකථා පුවත්පතකට නමක් අවශ්ය ව තිබිණ. එදා ඒ සිත්තරා සහ සමන් සිත්තරා අතර චංචලත්වයේ සුන්දරත්වය සහ නිශ්චලත්වයේ සුන්දරත්වය ගැන සංකථනයක් ඇති ව තිබිණ. මානව දේහයේ මෙන් ම ගලා බසින ගංගාවක ඇත්තේ චංචලත්වයේ සුන්දරත්වය බව ද නිසල බුදුරුවක නිසල කඳුවැටියක ඇත්තේ නිශ්චලත්වයේ සුන්දරත්වය බව ද එදා සමන් සිත්තරා පවසා තිබිණ. එසේ ම ඔබ සුදු පිවිතුරු කඩදාසියක අඳින මානව දේහය හා බැඳුණු රේඛා ඔස්සේ මතු කරන්නේ චංචලත්වයේ සුන්දරත්වය බැවින් ඔබේ පුවත්පතට චංචල රේඛා යන නම සුදුසු යැයි තමාට සිතෙන බව සමන් සිත්තරා බන්ධුල කුමාර සිත්තරාට පවසා තිබිණ.
මේ මොහොතේ ගඟුල්ට සිහිපත් වූයේ ශ්රී වාමනකෘත කාව්යාලංකාරසූත්රවෘත්තයේ එන යටකී චංචල සහ නිශ්චල සුන්දරත්ව සමග ගැළපිය හැකි සෞන්දර්ය සිද්ධාන්තයකි. තත් කෘතියෙහි තෘතීය අධ්යායයේ ලෝකවෘත්තඃ ලෝකඃ වශයෙන් ඇත්තේ එම ප්රකාශය යි. ලෝකයේ පැවැත්ම එනම් ලෝක ප්රවර්තනය ලෝකය යි නම් ඒ ප්රකාශය විස්තර කිරීමේ දී ස්ථාවර සහ ජංගම එනම් නිශ්චල සහ චඤ්චල දෙය ආත්ම කොට ඇත්තේ ලෝකය බවත් එහි පැවැත්ම ලෝක ප්රවර්තනය බවත් දක්වා ඇත.
චංචල සුන්දරත්වයට දිය හැකි අපමණ නිදසුන් මුණ ගස්වන කෘතියකි ඍතුසංහාර ඛණ්ඩ කාව්යය. එහි කර්තෘත්වය කාලිදාසගේ ද නැද්ද යන්න සම්බන්ධයෙන් සිය ආචාර්යවරයා නියෝජනය කරන්නේ ඒ වූකලී තරුණ වියේ දී කාලිදාසයන් විසින් ලියන ලදැයි යන මතය යි. සහේතුක ව කල්පනා කරන විට ගඟුල්ට දැනෙන්නේ ඒ මතය නිවැරදි බව ය. චංචල සුන්දරත්වය සම්බන්ධයෙන් වඩාත් ගැළපෙන ඍතුසංහාරගත නිදර්ශනයක් මේ මොහොතේ ඔහුගේ හද මඬලට පිවිසෙයි. ඒ එහි ශරත්ඍතු වර්ණනයේ එන චංචන්මනෝඥ ආදි වශයෙන් ඇරඹෙන සුන්දර පද්යය යි. ඉන් කියැවෙන්නේ චඤ්චල මනහර ශඵරී නමැති මීන සමූහය නම් මෙවුල් දමින් යුතු හාත්පස මනාව ගැවසී ගත් ජලචර හංසාදි පක්ෂි විශේෂ ඇති විසල් පුලිනතලා නමැති උකුළු පෙදෙස් ඇති ගංගා අද ප්රේමණීය ගැහැනියක සෙයින් සෙමෙන් සෙමෙන් ගලා බසින බව යි. ගඟුල් ඒ සුමියුරු පැදිය මෙසේ ගුරු දියවරට මුසු කෙළේ ය.
“චඤන්මනෝඡඥශඵරීරසනාකලාපාඃ පර්යන්තසංස්ථිතසිතාණ්ඩජපංක්තිහා
නද්යෝ විශාලපුලිනාන්තනිතම්බබිම්බා මන්දං ප්රයාන්ති ප්රමදා ඉවාද්ය”
නිශ්චල වූ ආධ්යාත්මික සුන්දරත්වය ස්ථානයක හිඳුවන අපේ පෘථග්ජන මනසට වඩාත් ගෝචර වන්නේ චංචලත්වයේ සුන්දරත්වය යි. එහෙත් ඒ සසල සොඳුරු බව තුළින් ද අපට ජීවන ධර්මතා උගත හැකි වෙයි. මලින් පතින් මෙන් ගඟ රළින් පාඩම් උගෙන අපට අපේ ජීවිත සකසා ගත හැකි ය. වරෙක මෙසේ රබීන්ද්රනාත් තාගෝර් නම් සුවිශිෂ්ට සාහිත්යධරයා විසින් අප අබියස මෙසේ තබන්නේ ඒ දිවි දහම නොවේ ද?
,ඔයැ කෙදඇරි ටදල එයැ කැ්ඩැි ටදල එයැ අ්ඩැි සබ එයැ රසඩැරි ටදල ්බා ඇ ිය්කක ්කිද දෙකකදඅ එයැපග,
තාගෝර්ගේ මේ ප්රකාශය සාවධානව අසා සිටි සුමනජෝති හිමියන් පැවසුවේ තමාට මේ මොහොතේ කිසියම් යෝජනාවක් කිරීමට සිතෙන බව ය. ඒ කුමක් දැයි විමසූ විට උන් වහන්සේ දුන්නේ මෙවන් පිළිතුරකි.
“ගඟුල් දැන් අපි කාටත් වඩා වැඩිපුර අපේ සර්ට මුණ ගැහෙන්නෙ ඔයානෙ. ඒක නිසානෙ සර්ගෙ දිනපොත් බල බල අවශ්ය සටහන් මතුකරගෙන යාළුවොත් එක්ක ඒවයින් ප්රයෝජන ගන්න එකේ වගකීම ඔයාට දුන්නෙ. ඔයා සිංහල දිනපොත් අධ්යයනය කරන්න. සංස්කෘත දිනපොත් අධ්යයනය කරන එක සර්ගෙ ශිෂ්ය ප්රජාව නියෝජනය කරන අපට කරන්න පුළුවන්. මට හිතෙනවා ඉංග්රීසි දිනපොත් අධ්යයනය කරන එක අපේ කඩ්ඩට දුන්නොත් හොඳයි කියලා. මන් මේ ගැන අපේ සර්ටත් මතක් කරන්නම්. කොහොමත් මම වැලිගම යන්නෙ අපේ සර්වත් හම්බ වෙලා ම තමයි.”
මෙහිදී උන් වහන්සේ අපේ කඩ්ඩ යන ආදරණීය ආමන්ත්රණය භාවිත කෙළේ මිහිදිනී උදෙසා ය. මන්ද ඇය කඩුව යැයි භාවිත කරනු ලබන භාෂාව භාවිත කරන්නේ අන්යයන් කපා හැරීමට නොව සමාජ යහපත උදෙසා වීම නිසා ය. ගඟුල් කොහොමත් සිතා සිටියේ ඉංග්රීසි දිනපොත් අධ්යයනයෙහි ලා මිහිදිනීගේ සහය ලබා ගැන්මට ය. එසේ ම මේ කාලවකවානුවේ වෙනත් රාජකාරි හෝ ආගමික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් වැඩි බරක් නොමැති සහෘදය ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ සහාය සංස්කෘත දෛනික පුස්තක කියැවීමෙහි ලා ලබා ගැන්මේ අදහස ද ගඟුල් තුළ විය. සිය කලණ මිතුරු යතිසඳු විසින් කරන ලද්දේ සිය හද පිළිසිඳි අදහස සනාථ කිරීම ය. ගඟුල් ඒ සම්බන්ධයෙන් සිය සහෘදය ස්වාමීන් වහන්සේ වෙත කෘතඥතාව පළ කොට සිටියේ ය. අනතුරුව දෙදෙනාගේ ම අවධානය යළිත් දිනපොත් වෙතට යොමු විය.
85 වර්ෂයේ පෙබරවාරි 02 වැනි දින සිය ආචාර්යවරයා අදිකාරම්තුමාගෙන් භගවද්ගීතාව හැදෑරීමේ කටයුතු සිදු කොට තිබිණ. ඒ මාසයේ ම 23 වැනි දා එතුම ාසිය ආචාර්යවරයාට පාලි මූලාශ්රයානුගත ව ධම්මපදය උගන්වා තිබිණ. ඔහු පසුකාලීන ව ත්රිපිටක මූලාශ්රය අධ්යයනය කිරීම වෙත නැඹුරුවීමෙහි ලා උල්පත වූයේ ඒ විය හැකි යැයි ගඟුල්ට සිතිණ. අනතුරුව ගඟුල්ගේ අවධානය යොමු වූයේ පෙබරවාරි 18 දින සටහනෙහි සමාරම්භක වාක්යය දෙසට ය.
“විවේකී මොහොතක ඈත අහස දෙස බලා සිටින විට අප මේ මහා විශ්වයේ අංශුමාත්රයක් නොවේ ද යන්න ප්රත්යක්ෂ වේ.”
මතුපිටින් දුටු පමණින් මිනිසුන් හෝ ගැහැණුන් පිළිබඳ නිගමනවලට එළැඹිමේ ඇති මුළාව පැහැදිලි කරන සටහන් කීපයක් ගඟුල්ට හමු විය. ඒ අතර එන පෙබරවාරි 22 දිනයට අයත් දින සටහන ගඟුල්ට මෙහි සටහන් කිරීමට සිතුණේ තමාට මෙන් ම තවත් කෙනෙකුට ද එය ජීවිත දෙස බලන්නට උපකාරී වේ ය යන හැඟීමෙනි.
“ඊයේ බස්රියේ මා පොත් තබාගෙන ආවේ අපහසුවෙන් ලොකු සෙනඟක් සිටි නිසා. නූතන විලාසිතාවනට වැඩියෙන් සැලකිලිමත් වන බවක් ඇඳුමෙන් පෙන්නුම් කළ මා ළඟ සිටගෙන සිටි තරුණියක් වහා මගේ පොත් සිය අතට ගෙන හිඳගෙන සිටි ඇයගේ මිතුරියකට දුන්නා. තව කෙනෙකුගේ අපහසු තත්ත්වයක් හඳුනාගෙන අනුන්ට උදව් කරන තරුණ තරුණියන් සමාජයේ ජීවත්වීම ලොකු සතුටක්. කෙනෙකුගේ බාහිර පෙනුමින් ඔහු හෝ ඇය පිළිබඳ පූර්ව නිගමනවලට පැමිණීම නිවැරදි වන්නේ නැහැ.”
85 සංස්කෘත දිනපොත අධ්යයනය කරද්දී හමු වූ සුන්දර පද්යයක් දුටු සුමනජෝති හිමියෝ එය වෙත ගඟුල්ගේ අවධානය ද යොමු කළහ. ඒ බුදු බැති සකු පැදියකි. එහෙත් එහි මූලාශ්රය සඳහන් ව නොතිබීම අඩුවකි. එහෙත් පහුවන විට ඒ තත්ත්වය නැත. එවක ඇතැම් මූලාශ්රයන් මග හැරී තිබීම ගැන මෙන් ම සිය සිංහල සහ ඉංග්රීසි දින සටහන් පසුකාලයක කියවන විට හමුවන භාෂා දෝෂ ගැන ද සිය ආචාර්යවරයා තමාට පවසා තිබේ. ඔහු එවන් අවස්ථාවක පැවසුවේ තමාට වඩා භාෂා දැනුමින් සන්නද්ධ අලුත් පරපුර අදහස වැදගත් නම් ඒ උකහා ගනිමින් වැරදි තැන් සංශෝධනය කරමින් මේවායින් ඵල ලද යුතු බව යි. සිය ගුරු වචනය ගැන සිතමින් ම ගඟුල් යටකී නොමඳ නාද මාධුර්යය ඇති එබැති පැදිය මෙහි සටහන් කෙළේ ය.
“වීතරාග දෝෂ මෝහ ලෝකනායකඃ තදා
මාරධීතෘ මණ්ඩලස්ය නෘත්යගීතවාදිතං
පීයුමාන මත්තමුග්ධ වෘද්ධ ධෘෂ්ට වානරී
වෘන්දකේලිරිත්යචින්තයද් විශුද්ධ චේතසඃ”
මේ අතර යළි 85 ඉංග්රීසි දිනපොතට අවධානය යොමු කළ ගඟුල්ට දැක ගැන්මට ලැබුණේ ජේ.ක්රිෂ්ණමූර්තීන්ගේ ඔයැ කේපැ දf ්එඑැබඑසදබ නම් කෘතියේ අන්තර්ගත ව තිබූ සුන්දර උද්ධෘතයකි. එහි එන ආගමික ආචාර්යවරයා සිය ශිෂ්ය ප්රජාවට දිනක් කිසියම් කතාවක් කියනු රිසි වෙයි. මේ ආචාර්යවරයා සෑම දිනයකම යහපත් බව, සුන්දරක්වය සහ ආදරය ගැන කතා කරයි. එක් උදෑසනක ඔහු කතා කරන්නට සැරසුණු මොහොතේ එතැනට පියඹා ආ පක්ෂියෙක් සිය විහඟ ගීතය ගැයීම අරඹයි. ටික වේලාවක් සිය ගීතය ගැයූ පක්ෂියා එතැනින් නික්ම යයි. මේ මොහොතේ ආචාර්යවරයා පවසන්නේ අද දවසේ කතාව දැන් අවසාන වූ බව ය. ගඟුල් සිතුණේ ඒ කියවීමෙන් තමා ලද සොඳුරු අරුත ගුරු දියවර සහෘදයන් සමග බෙදා ගැනීමට ය. ඔහු එය මෙසේ මෙහි සටහන් කරන්නේ එහෙයිනි.
,ඵ්හ ෂ රුචැ්එ ් ිඑදරහරෑ ් රුකසටසදමි එැ්ජයැර ය්ා ිැඩැර්ක ාසිජසචකැි ්බා මිැා එද ඒකන එද එයැප ැඩැරහ පදරබසබට ්ඉදමඑ එයැ බ්එමරු දf ටදදාබැිල ඉැ්මඑහ ්බා කදඩැග ්බා දබැ පදරබසබටල වමිඑ ්ි යැ සි ්ඉදමඑ ඉැටසබ ඒකනසබටල ් ඉසරා ජදපැි දබ එද එයැ අසබාදඅ-ිසකක ්බා ඉැටසබි එද ිසබට එද ජය්බඑග ෂඑ ිසබටි දෙර ් අයසකැ ්බා ාසි්චචැ්රිග ඔයැ එැ්ජයැර ි්හිල ඔයැ ඒකන දෙර එයසි පදරබසබට සි දඩැරග,
මේ මොහොතේ පෙබරවාරි 18 සහ 19 යන දෙදින දින සටහන් අතර රබීන්ද්රනාත් තාගෝරයන්ගේ කාව්යෝක්ති දෙකක් ද විය. 20 දින සටහනෙහි භගවද්ගීතාව සම්බන්ධ මහර්ෂි මහේෂියෝගීතුමන්ගේ ප්රකාශයක් විය. ඒ මාසයේ ම 27 වැනි දා දින සටහනට ආචාර්ය විනෝබා භාවේතුමන් ගීතාව ගැන කළ සඳහනක් සම්බන්ධ කොට තිබිණ. ඒවායින් සුදුසු පරිදි අනාගතයේ දවසක ප්රයෝජන ගන්නවා විනා ඒ හැම දෙයක් ම මෙහි ඇතුළත් කිරීම කළ නොහැකි ය යන හැඟුම ද ගඟුල් තුළ ඇති විය. සිය ආචාර්වරයා පවසන පරිදි බුදුදහමේ හින්දුසමයේ මතු නොව කිතුදහමේ ද දැනෙන තැන් ඔහුට පැවසූ ආචාර්යවරයා වන්නේ ආචාර්ය ඊ.ඩබ්ලිව්. අදිකාරම්තුමා ය. මානව ප්රේමයේ සුවිශිෂ්ට සංකේතයක් වන යේසුස් වහන්සේට මානව කුලකයේ ම එක්තරා නියෝජනය කළ පිරිසක් විසින් තමා ඝාතනය කරන මොහොතේ දෙවියන් වහන්සේ අමතා උන්වහන්සේ කොට ඇතැයි කියන හෘදයසංවේදී ප්රකාශය කියා දුන්නේ ද අදිකාරම්තුමා ය. ඔබ වහන්සේ මා අතහැර ගියේ ඇයි යන ප්රකාශය කොට තමා කරන්නේ කුමක් ද යන්න අවබෝධ කොට නොගෙන කරන ක්රියාවක් බැවින් ඒ ඝාතකයනට සමාව දෙන්නැයි යනුවෙන් වන සඳහන ක්රිස්තු චරිතයේ විශිෂ්ටත්වය ප්රකාශයට පත් කරන්නේ නොවේ දැයි ගඟුල්ට හැඟිණ.
,ඨදාල අයහ ය්ිඑ එයදම දෙරි්නැබ පැග
,ඨදාල අයහ ය්ිඑ එයදම දෙරි්නැබ පැග
ඔයැහ අසකක ඉැ ාදබැ ඛදරා දෙරටසඩැ එයැප දෙර එයැහ නබදඅ බදඑ අය්එ එයැහ ාදග,
ප්රකසිංහල දිනපොත කියවාගෙන යන ගඟුල්ට මාර්තු පළමුවැනිදා මුණගැසුණේ භාරතීය රාගධාරී සංගීතයට නව රාග කිහිපයක් එකතු කිරීමට සමත් වූ සංගීත් නිපුන් ශාන්ති ගීතදේවයන්ගේ මේ උදෑසන ඔබට සෙත් වේ ත්රිවිධ රත්නයෙ අනුහසින් ආදි වශයෙන් ඇරඹෙන බොදු බැති ගීතය යි. සිය සමකාලීන මිතුරියක වන සුදර්ශිය විසින් කොට ඇති තමන්ගේ පරපුර විසිනුදු සාවධාන විය යුතු ප්රකාශයක් ද යටකී දිනපොතෙහි විය.
“කෙනෙක් ඇලුම් කරන්නේ බාහිර පෙනුමට ද? බාහිර පෙනුම සිඳී ගිය මොහොතේ ඒ ඇල්මත් සිඳී යා ද යන්න ගැන සිතිය යුතු නොවේ ද?”
තමාට භෞතික ව දැකගැන්මට නොලැබුණු සුවිශිෂ්ට මහ යති රුවන් දැක කතා බහ කිරීමේ භාග්යය සිය ආචාර්යවරයාට ලැබී තිබේ. 85 මාර්තු 21 වැනි දා අතිපූජ්ය බළන්ගොඩ ආනන්ද මෛත්රේය මහනාහිමියන් හමුව කතාබස් කළ බවට වන සඳහන ඉන් එකකි. ඇතැම් සටහනක් තමා අයත් පරපුරට කියා සිටින්නේ ගුරු ශිෂ්ය දෙපිරිසට අයත් කාර්යාවලිය තුළ ඉගැන්වීමට ඉගෙන ගැනීමට අමතර ව අනිවාර්යයෙන් ම කළ යුතු තවත් දේ ද ඇති පව ය. සිය සමකාලීන මිතුරන් වන පූජ්ය කොත්මලේ දිංනාග ශිමියන් මිල්ටන් සුදර්ශී සහ බිම්බා සමග පිළිකා රෝහලට ගොස් ගිලානෝපස්ථානයෙහි යෙදුණු බව දැක්වෙන මාර්තු 30 දින සටහන ගෙන එන්නේ ඒ පණිවිඩය යි. කියැවූ පොතපතක වේවා සඟරාවක වේවා පුවත්පතක වේවා සොඳුරු අරුතක් ඇති ප්රකාශයක් වූයේ නම් ඒ සටහන් කොට තබා ගැනීමේ පරිචය ගඟුල් උකහා ගත්තේ සිය ආචාර්යවරයා වෙතිනි. ගැහැනිය අවිහිංසාවේ ජීවමාන සංකේතයක් බවත් සාමය අවශ්ය ව තිබෙන කලහකාරී ලොක්යට සාමයේ කලාව ඉගැන්වීමේ කාර්යය පැවරී තිබේ ආදි වශයෙන් වන ගාන්ධිතුමන්ගේ මහරු ප්රකාශ මෙන් ම ඇය ගැන පුවත්පතක පළ වූ යම් අර්ථවාහී ප්රකාශයක් වී නම් එය ද සිය දිනපොතක ලියා තැබීමට ඔහු හුරු ව තිබිණ.
පූජ්ය සුමනජෝති හිමියන් ද පැවසූ පරිදි මේ දින සටහන් කියැවීමෙහි ලා වන ව්යාපෘතියට අනිවාර්යයෙන් ම මිහිදිනී සම්බන්ධ කොට ගැන්මට ගඟුල් තීරණය කෙළේ ය. ඇය මේ වන විට තවදුරටත් සිය පශ්චාද් උපාධියේ කටයුතු සඳහා කොළඹ රැඳී සිටින බැවින් පහසුවෙන් එය සිදු කළ හැකි ය. සුදුසු පරිදි කලණ මිතුරු යතිරුවන් ද මිතුරු මිතුරියන් ද ඒ සඳහා සම්බන්ධ කොට ගත හැකි ය. සිය කල්යාණ මිත්රයන් වහන්සේ තමාගෙන් සමුගෙන ගිය පසුව ද ගඟුල් ඒ ගැන කල්පනා කෙළේ ය.
ගඟුල් දැන් මේ සැරසෙන්නේ අද දවසේ දින සටහන් කියැවීම පිළිබඳ වන ක්රියාවලිය අවසන් කිරීමට ය. ඔහු ඒ සඳහා තෝරා ගත්තේ ආචාර්ය මහගම සේකරයන්ගේ පාළු අඳුර නිල් අහස මමයි ගීතෝක්තිය මත පදනම් ව ලියන ලද 1985 අප්රියෙල් 26 වැනි දා දිවයින පුවත්පතේ පළ වූ කතුවැකියෙන් ගත් උපුටනයකි.
“ඈත දිලෙන තනි තරුවක් ලෙසට අසාර වූ පොළොවේ ගලන දිය දහර ලෙසට කැලෑවේ කටු පඳුර මැද පිපී දිලෙන මල් පොකුර ලෙසට කාන්තාව උපමා කෙළේ ද සමාජයේ ඇය ඉටු කරන නන්විධ වූ මනා සේවය අගය කළ යුතු හෙයිනි.”
